Å ratind-tot (live)

"Å ratind-tot" ("Â ratind tot, le bal démasqué"), c' est on live e walon ene miete sipeciål. Il est fwait di ptits tecses da Joël Thiry metous djondant des portraits a l’ fene intche da Maggy Destrée di 40 rilomêyès djins del Province do Lussimbork. Rilomêye paski c' est des årtisses u k' il ovrèt dins des ovraedjes sociås ou culturels.

Tchaeke "gros colé" on côp relî va-st aveur on role a djouwer. C' est ci role la ki va esse dessiné et "croxhî" e walon.

Li live a vudî e 2008 dins l' coleccion Paroles do teroe do Muzêye do pårlaedje e l' Årdene.

Li strimaedje s’ a fwait a Måtche-el-Fåmene, avou ene pitite fiesse et ene espôzicion di tchinisses sintimintås des 40 vudetes.

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "ratind-tot", alez s' vey e splitchant motî.

Djins ki "djouwèt" dins l' live

Gn a vola toirtchîs :

• des scrijheus e walon u fels waloneus :
  • André Lamborelle
  • René Brialmont
  • Pierre Otjacques
  • Lucien Mahin
  • Maurice Georges
  • Arthur Schmitz
  • Michel Francard
• des acteurs di cinema :
  • Olivier Gourmet
• des scrijheus e francès
  • Armel Job
  • René Georges
  • Jacky Adam
• des muzicyins
  • Gauthier Louppe
  • Jacques Pierre
  • Gérard Lambert
• des pondeus & dessineus
  • René Lejeune
  • Maggy Destrée
  • Bernard Lecomte
• des sculteus
  • Ludovic Collin
  • Célestin Pierret
• des teyåtreus
  • Joseph Collard
• des gaztîs
  • Christelle Collin

Corwaitaedje do live

Li mwaisse idêye, c' est do rashonner des djins ki n' ont rén a vey avou l' walon, avou les waloneus. Po fé rexhe li walon di si "gueto".

Est çk’ on-z a adiercî s’ côp ? Schoûtans les impressions do mwaisse sicrijheu et adjinçneu di l’ « etrevén » :

Dji pou djusse dire k' i gn a-st avou one bele assimblêye di 150 djins et one bele animåcion foirt varieye. Et çou k' a stou interessant, c' est k' on-z a fwait rescontrer l’ walon et les scrijhaedjes et les tchansons et les cåzetes e walon a sacwants djins ki n' î estént seur nén acostumés. Dji vou djåzer di bråmint des 40 ki sont dins l’ live, et les amisses k' il avént invité, et les parints des efants di l' atenêye di Måtche k' ont tchanté on boket. 

L' idêye d' adjinçnaedje

C’ est totès ptitès noveles ki volnut raconter li veye d’ ene djin. Insi, gn a 40 persounaedjes di roman.

Asteure, les 40 vraiyès djins n’ ont rén a vey avou les istweres k’ on lezî dene li role a djouwer.

Sacwants pådjes

Role da Olivier Gourmet

Olivier Gourmet djowe li role do galant ki vént vey si amresse tins k' l' ome n' est nén la.

Elle a rnetyî s’ måjhon

Flori l’ colidôr, les egrés et l’ sålon

Ele s’ a rmetou on pô do brun so les påpires

Et do noer so les cis

Dizeu ses ouys di noejhe

Ses noers tchiveas sont cwefés al såvaedje.

Blanc ticheur et bleu djine ; elle est bele.

I pout vni, si ristchåfeu.

Si ome årè les resses.

Role da Jean-Claude Servais

Jean-Claude Servais djowe li role d' on vî ome ki s' va reschandi å solea, cwans l' bontins rarive.

Å pretins,

Li boulvård florit di blankès tiesses

Ki shuvèt li coûsse do solo.