Aessi

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Èn aessi, c' est, so les vîs tchårs et les viyès tcheretes, on foirt fier ki sopwate li tchessis so s' mitan, ki finixh di tchaeke costé pa ene fizeye, eyusse ki les rowes di bwès tournèt. Les rowes avént on pô d' djeu so les fizeyes, po diminouwer l' frotmint d' on fier so l' ôte. On n' kinoxheut nén co les buzleures. Gn aveut don ki les rowes ki tournént, nén l' aessi.

Cwand l' trin a arivé, come citci rôléve so des rays metous a ecårtumint bén defini, l' aessi et les deus rowes n' ont pus fwait k' ene seule pîce. L' aessi passéve des deus costés des rowes et tournéve don avou zeles; ces dbouts la estént raclôs dins ene boesse ki, do minme côp, sopoirtéve li tchaessis do wagon. Ces boesses la racloyént les dbouts d' l' aessi, ki tournént so on moyou solidåre del boesse. Ene buzleure d' on metå pus tinre s' eturcaléve etur li rowe et l' moyou, po-z espaitchî li frotaedje do fier so fier. Li boesse ére plinne di spesse ôle, ki bagnive dins del sitope, po-z ashûrer l' ecråxhmint do moyou.

Il arivéve adon ki, po ene råjhon u l' ôte, ene boesse di wagon tchåféve et cmincive a griper, avou totes les consekances ki ça poleut amwinner (feu å trin, petaedje di l' aessi, evnd.)

Cwand on trin passéve dins ene gåre, i faleut èn ome sol kai, po waitî passer l' trin et adverti l' gåre shûvante, s' il aveut rmarké ene boesse tchåfante. Ci gåre la ritneut l'trin; on gåréve li wagon sol costé et, li ledmwin, ene ekipe espéciåle vineut remantchî l' boesse.

Asteure, les boesses di wagon sont todi la, mins les roulmints ont pris l' plaece des buzleures.