Cier

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Li cier, c' est on såvaedje roemiant des bwès et des tchamps. Ca l' indje s' s' a diswalpé dins les plinnes purade ki dins les bwès.

Li måye a des coines (les tchesseus dijhnut des "bwès") ki sont plinnes ådvins, et ki toumèt tos ls ans.

Li frumele si lome ene bixhe.

Les djonnes des "veas". Po les tchesseus et les gåres di tchesse, c' est des fans.

No d' l' indje e sincieus latén : Cervus elaphus

Famile : Ciervidîs, la k' gn a des ôtès sôres di cier.

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "cier", alez s' vey sol Wiccionaire

Spårdaedje[candjî | modifier le wikicode]

E 1971, n aveut 4413 ciers et bixhes el Walonreye.[1] Mins end a motoit bråmint dpus asteure, a cåze d' on meyeu manaedjmint des tchesses ås gros djibî.

Mopliyaedje[candjî | modifier le wikicode]

Boerlaedje[candjî | modifier le wikicode]

Boerlant cier

Li såjhon do mopliyaedje kimince e moes d' setimbe el Walonreye. Les bixhes sont s’ ont ratroplé sins les djonnes di l' anêye di dvant. Les ciers s' aroynut on teritwere la k' i gn årè k' zels a poleur potchî les bixhes.

Po bén mostrer ki les ôtes djonnes ciers ni si dvèt nén aprepyî, i boerlêye (u i bråme) tot rôbalant si triyaedje foû, a longueur di djournêye – et del nute avou. Ça deure a pô près do 10 di setimbe å 10 d’ octôbe, todi el Walonreye.

S’ i s’ aprepièt cwand minme, po sayî di s' rinde mwaisse do vî cier, ci-ci les souke avou ses coines, et les rbôrer evoye.

Tantea k’ i n’ a minme pus l’ tins d’ aler waidyî. Sol såjhon do bråme, on gros cier va freyî di bén 50 kilos.

Velaedje[candjî | modifier le wikicode]

Après 8 gros moes d' plinnisté (240 a 262 djoûs), li bixhe va fé s' vea, onk, mins padecô deus. C' est adon l' moes d' may el Walonreye.

Crexhince[candjî | modifier le wikicode]

Li bixhete di deujhinme anêye - elle a-st adon èn an et dmey - pout ddja esse rimpleye.

Spårdaedje[candjî | modifier le wikicode]

E 1971, n aveut 4413 ciers et bixhes el Walonreye.[2] Mins end a motoit bråmint dpus asteure, a cåze do bon manaedjmint des tchesses.

Maladeyes des ciers[candjî | modifier le wikicode]

Alére[candjî | modifier le wikicode]

Lucyin Mahin, Aler schoûter boerler les ciers, Li Rantoele, ahan 2010.

Hårdêye difoûtrinne[candjî | modifier le wikicode]

Tecse so les singlés (saetchî foû d' Ene båke so les bwès d' l' Årdene)

Sourdants & pî-notes[candjî | modifier le wikicode]

  1. Dieter Burckhardt & Paul Barruel Mammifères d' Europe, Ed. Artis, Brusele, 1971.
  2. Dieter Burckhardt & Paul Barruel Mammifères d' Europe, Ed. Artis, Brusele, 1971.
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les ciers et les bixhes .