Conteye di Lô

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Mape des payis ki vont fé l' Beldjike, e 13inme sieke

Li conteye di Lô, c' est est onk des ût payis do 13inme sieke k' aléve diner des bokets a çou k' a divnou l' Walonreye. Come li Conteye del Braibant eyet l' Dutcheye do Limbork, li Conteye di Lô aveut eto bråmint des teres e çou k' aléve divni l' Flande.

Dins l' contêye di Lô, gn a les viyaedjes di et Grand-Lô.

Mwaisse veye[candjî]

Li mwaisse veye del Conteye di Lô est Hasse.

Istwere[candjî]

Divant 1480, li conteye va passer al Principåté d' Lidje. Pus tård, ces teres la vont divni a pô près li Province do Limbork bedje, mins les viyaedjes walons del Hesbaye (Rozou-Crinnwik, Bierlô, Grinnveye, Oreye, Lin-so-Djer, Tisse, Hacoû) vont dmorer u rivni dizo moennance del Province di Lidje.

On vout ki ça soeye des contes di Lô k' åyénxhe amoenné so Lidje, pu so tote li Walonreye, l' ahivaedje del boûkete, k' a-st on no did låvå (beukweit).

Etimolodjeye[candjî]

Li ptit mot "" (on vî vî mot e walon) provént do tîxhon lauha ki vout dire "bwès". Mins ça a stî stindou å sinse "clairisse", pu "hé a brouyire". Li mot si rtrove dins bråmint des viyaedjes di Flande: Lo e l' arondixmint d' Dismude, li bwès d' Lo, dé Lovén, k' a dné li no des viyaedjes astok: Kessel-Lo, Korbeek-Lo, Langelo, Bovenlo, Lo-Christi et Lo-ten-Hule e l' arondixmint d' Gand. El Walonreye, on l' ritrove dins l' no des viyaedjes di Bierlô, et Pondlô. Inte les deus, gn a li foirt rilomé "Waterlô".

Li "Z" k' i gn a e mot francès Looz et ni "N" do mot flamind Borgloon est on sene do pluriyal (Carnoy, 1948). Dabôrd, li sinse est "ezès bwès". E walon, li scrijha "ooz" a stî rcoprin come li betchfessô "ô", come dins Trooz , li vî scrijha po "Trô".

Nos d' famile[candjî]

Sacwants no d' familes di Walonreye et d' Flande, volnut dire "onk ki provént do viyaedje u del Conteye di Lô": Lau, Loos, Loose, Looz, Looze, Delooz, de Looz-Corswarem (riloukîz a: Cwareme), Deloz, Deloos, Deleau, Delleau, Delleaux, Loosen, Loossens, Loozen, Loisen (Herbillon & Germain, 1996).

Vey eto[candjî]