Fordoirmaedje d' ivier

Li fordoirmaedje d' ivier, c' est cwand di l' ivier, sacwants biesses si vont fordoirmi. Dj' ô bén, fé baxhî li timperateure do coir, po viker ås rastrindou, et rmagnî leu cråxhe, k' elzî apoite :

• di l' enerdjeye (exhowe biyolodjike) po fé tourner çou ki doet co tourner (cervea, metabolisse minimom)
• di l' aiwe, ca l' fondaedje des cråxhe leye do CO2 et di l' H2O.

Spotchî taesson å dispiertaedje e moes d' måss

Cwand i s' dispiertèt, al rexhowe di l' ivier (e moes d' måss po les taessons el Walonreye), il ont spoujhî leus cråxhe et crever d' fwin. C' est po ça k' i n' sont nén si dmesfiyants et s' fé spotchî tot trevåtchant les voyes.