Graide

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Graide: li viye tour di l' eglijhe Sint-Dnis

Graide c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou Bive.


Vîs scrijhas: Graida (770-779); Graisda (862-902); Graisdas, Grederis (946); Gredis, Graisde, Grades, Graidez (1330); Grede (1541-1554).

Deyografeye[candjî]

Li ruxhea d' Graide si lome l' Almaxhe et ridjond Lesse dizo Dåvdisse.

Istwere[candjî]

Doyené e 837 (croes banåves di Palijhoû). E 1558, i s' sitind djusk' a Ansreme, Falmagne, Felene, Djedene, Vierzeye, Astire, Li Mwinni, Sèvry, Djivet, Bive, Wajî, Djimbe, Maissin, Ôtchamp, Ofagne, Palijhoû, Bouyon, Fayi-les-Veneus, Rdû, Viyance, Fromlene, Hargnies.

Li tour di l' eglijhe est foirt viye; fonts di 1500; c' esteut ene possession di Ståvleu, ddja dviè 770 (ond e cåze el tchåte di wandelaicus mansus)

22 omes ont stî deportés e l' Almagne tins del guere 1914-1918, li 5 di decimbe 1916.

Makis 1944[candjî]

Åté do Makis - Graide (4/9/2005)

17 makizårds ont stî touwés dins l' combat do 1î d' setimbe 1944, tins del guere 1940-1945. Cénk di Graide, 5 di Nayômé (3 estént frés, del famile Denoncin), 5 di Patiniye et co deus ôtes. Il avént stî atakés pa des SS k' estént a Bive et k' avént ddja distrût l' makis d' Hodrémont et broûlé l' viyaedje li 23 d' awousse. C' ere dja li 23 d' awousse, e 1914, ki les Almands avént broûlé Hodrémont on prumî côp.

Nos di des plaeces di Graide[candjî]

Graide Gåre[candjî]

tchapele del Gåre di Graide

Graide Gåre si va diswalper åtoû d' l' eståcion d' tchimin d' fier, costrûte a kékès kilometes do viyaedje di Graide.

Li tchapele del gåre di Graide a stî basteye dins les anêyes 1900 pal famile Bertrumé ki dmoréve a costé et ki s' a, dins l' minme timp, rissiervé ene cimintire privêye k' est asto del tchapele. Li tchapele a stî dnêye al fabrike di Graide et fwait don pårteye del pårotche. Li siervice a stî assuré på curé d' Graide, k' a yeu rcours a des peres etrindjirs po vni dire messe li dimegne. Dins les anêyes 1930, c' esteut l' abé Degembes, ki vneut d' Louwate, pwis, on-z a yeu les peres di Tchanlî, ki vnént e tram, pwis les peres di Bietris, tins del guere di 1940-1945. On s' sovint do pere Eleuthère, ki nos djheut messe li dimegne å matén, pwis k' apougnive, pås fås tchmins, li voye di Tchîplane et rivni prinde li michline di Bietris, del vesprêye. Après l' guere, les curés d' Graide ont stî motorijhîs et il ont yeu pus åjhey po s' displaecî. Dispoy 2003, dj' ans on pere polonès, li pere Stanislaw, k' est curé po Graide et l' gåre, Grå-Fayi, Tchîplane et Coirnîmont.

Ôtès plaeces[candjî]