Louis Renard
Èn årtike di Wikipedia.
Louis Renard a vnou å monde a Tîhondje, li 17 do moes d’ måss meye ût cint cwatru-vint cwate. Il î dveut mori cwatru-vint–z ans pus tård (e 1964).
Il a scrît des clapants arimeas e walon.
Riprins dins l' Pordjet d' antolodjeye des scrijheus e walon do Payis d' Hu d Djhan-Pire Dumont.
Di s' mestî, il esteut mwaisse maçon, pu artiyeu al guere di 14.
I n' si fåt nén brouyî inte Louis Renard et Michel Renard, èn ôte rilomé scrijheu e walon, do Payis d' Nivele, lu.
Ådvins |
[candjî] Si vicåreye
Si pa esteut maçon, et come li ptit louwis esteut l’ pus vî d’ ene famile di ût efants, i dva cwiter li scole cwand il ourit catoize ans po–z aler avou s’ popa ovrer å maçon.
Come di djusse, i cminça come aprindice, come mandaye, a aidî les maçons. I djheut k’ il aveut poirte des meyes d’ oujheas so si spale.
Mins al nute et li dimegne, i studyive et aler al « Sicole industriele » di Hu et il a–st avou s’ diplome di capacité. Si bén k’ e 1912, la k’ il aveut vint–ût ans, i s’ a metou a s’ conte come eterprindeu–maçon.
Des ans pus tård, c’ esteut l’ guere di catoize. Louwis fourit artiyeu a foirt d’ Evgnêye (c’ est on des foirts di Lidje). Li guere atake li cwate, li dijh il est acsû par des bokets d’ obus. Il ala-st a l’ ospitå d’ Lidje. Ene feye riweri, on l’ emoenna e l’ Almagne, wice ki dmora cénk anêyes prijhnî. C’ est la ki s’ meta a scrire des powinmes. Come bén des ôtes (Françwès Warnotte, metans, il aveut l’ må do payis et motoit li tins do tuzer et do scrire.[1]
[candjî] Onk di ses arimeas
-
- Li viye voye
- Dji knoxhe ene bele viye voye ki dschind e nosse viyaedje,
- Inte ses hourêyes d' edjåxhe et ses ctoirtchîs bouxhons.
- C' est m' viye voye di scolî, k' a todi l' minme vizaedje,
- Ene voye do bon vî tins, bele a totes les såjhons.
- Cwand l' solo å prétins fwait craker les botons,
- Ele si rnipe tot d' on côp d' on bea mantea d' verdeur,
- C' est on novea tapis, des guirlantes, des festons
- A kî novele samwinne apoite novele coleur.
- Li viye så båjhe si tiesse padzeu l' basse ås maclotes,
- Melant ses foyes d' årdjint avou l' tijhe des rozeas
- Ene bele corante rampioûle si rôle so l' grijhe pelote,
- Et pind ses djaenes boukets å dvins des verts coxheas.
- C' est les såvaedjes rôzîs avou leus verts pompons,
- Les ronxhes, les spenes, les hoûs, les sawous, les noejhîs,
- Eyet l' grand bossou frinne, tot ravôtyî d' houbion,
- Catchant dzo si spexheur, ene covêye di måvis.
- C' est les ptitès petchales, les meures et les noejhetes,
- Li noere troke do sawou ki hosse come on pindou,
- Les heupons, les poes d' hoûs, ki leus rodjès trocletes,
- Spitèt les vetès foyes di leus gotletes di sonk.
- Et pu, c' est l' taeyante bijhe k' ashofele li nivaye,
- C' est les longuès glissådes, les cawêyes di scleyons,
- Li fene cresse d' ene consire inte les stos del viye håye,
- Plaijhis di totes les ådjes, djoyes a totes les såjhons.
- Wårdans les viyès voyes ki sont dvins nos viyaedjes.
- Wårdans leus xhoûlés strouks et leus ctoirtchîs bouxhons.
- Respectans les covêyes ki crexhèt a l' ombraedje,
- So l' coxhe d' on bossou frinne, dzo des riyots d' houbion.
[candjî] Hårdêyes difoûtrinnes
- On fyi sor lu sol Djåsinreye "Li walon d' amon nozôtes"
- Ene pådje so ses scrijhaedjes rashious e rfondou (so l' Aberteke).
