Meu

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Meu (fr: Meux) c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou Les Brouhires.

L' èglîjhe di Meux
  • Limero del posse: 5081 (vî limero 5854)
  • Limero diyalectolodjike: Na 24
  • Lomaedje des djins : les Meutis
  • Sipotaedje des djins: les Godomes

Djeyografeye[candjî]

Meu a ene sitindowe di 12,18 km². Si hôteur, å soû di l' eglijhe, est di 173 m. Li viyaedje est triviersé pal Mouhagne, et pal Waerixhet. D' ôte pårt, l' Ôrnô prind si sourdant a 800 m al nôr des Shijh Voyes a Meu et a Grand-Lé.

Etimolodjeye[candjî]

Li no di Meu vénreut di: Meulis (1241), ki vôreut dire molén e 1241; Moul (1145-1259); Meux (1207). Marsilis di Meux est cité e 1287; Meur e 1372. Ci mot pout fé sondjî å mot djermanike Moer (frexhåd); Moeux, dins les cårtes do Conte di Ferraris (Bas Payis Otrichyins, 1771-1778)

Istwere[candjî]

Gn ava des djins d' Meu po-z ebaguer eviè l' Wisconsin sol difén do 19inme sieke (ôtes viyaedjes k' ont evoyî leus djins).

Nos des plaeces di Meu[candjî]

Hamteas[candjî]

  • Bahotea (so plaece Bawtia, e F. Barotia);
  • Sol Tidje (e F. Haut-Tige);
  • Mouhagnoûle (so plaece Magnoûle, e F. Mehaignoul);
  • Li Råcoû (so plaece au Rôcoû);
  • Scléhåye (so plaece Sclé.âye, e F. Sclefhaie);
  • Tripsêye (so plaece Trëpséye, e F. Tripsée);
  • Li Waerixhet (so plaece a l' Ourchet).

Ôtès plaeces[candjî]

  • Låstaye (so plaece Laustaye);
  • A l' åbe des Bayis.
  • Les Batis;
  • Les Beguenes;
  • Les Shijh Voyes;
  • Li Laid Paxhi (so plaece au Lêd Pachë);
  • Dins les pårts.

Cinses[candjî]

  • E 1895, i gn aveut 297 cinses; on ndè conteut pus k' 27 e 1977 al rebanaedje. Beacôp di cinses font todi pårteye del payizaedje agricole.
  • Mouhagnoûle: cinse et tchestea, ki s' trovèt dins li lådje et påjhire valêye del Mouhagne. Ancyinne plaece d' ene signeurreye otinne avou Tripsêye et Matignêye, leyî e 1753 a Herman di Djamblinne, signeur di Meu et di Noveye. Cisse cinse est todi en alaedje.
  • Tripseye : a pårt dins si tchimps ; gregne è long so baese castinne ki si poertays sobaché èn harpes sont datés al clé "B/ANNO 1830". Cisse cinse est todi èn alaedje.
  • Scléhåye : dins l'rowe ki poirte si no, li gregne est dateye so pire å dzeu del poertay nôrd "Gerome de Jamblinne ma posé l'an 1775". å dzeu del poertay sûd "Antoine de Jamblinne de Noville ma pose l'an 1775". Cisse cinse est todi en alaedje.
  • Li Motte : dins li viyaedje, ancyin fief d'ene cinse avou pachis, cortis èt closereyes, k'esta adjudjé a Djean Honoré (relief di 1462). Nén lon, al pegnon del ancyin.ne cinse d'Al Sicaye, si trovèt so on lintå semi-cirkulaire è castinne, daté di 1464, avou les årmoireyes di Djean Honoré.
  • Li Vi Råcoû : Apartineut è 1411 a Frankart d'Arracourt. Durant li revolucion di 1789, l'abé Labar i vént dire messe secretemint.
  • Li cinse del Novea Råcoû, ki si trove li lon del nationale 912, est todi èn alaedje.
  • Li cinse d'Å Baye, rowe Radelet, est todi tinouwe ådjoûrdu.

Molins[candjî]

I gn aveut ossi a Meu 3 molins a vint : å Shijh Voyes, a Meu-Molin èt asto li tåchsseye d'Inguezêye.

Tuzance walone[candjî]

pårler walon[candjî]

Accint do pårler walon d' Meu: li betchfessî én est prononcî bén naziålijhî (et nén "in" come a Nameur, portant tot astok).

Sicrijheus eyet rcwereus[candjî]

Sicrijheu eyet rcwereu sol walon: Paul Gilles.