Miceliom

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Li miceliom (e sincieus latén mycelium), c' est li pårteye vedjetative — come li raecinêye — d' on tchampion. C' est par la k' i s' nourixh. C' est eto l' miceliom ki poite les carpofôres, èn ôte sistinme di mopliyaedje des tchampions, cwand vént l' såjhon del maturité.

Dimey rond d' macrale

Li miceliom dimeure å pus sovint catchî dzo tere, veyanmint k ' il est fwait di tot féns fyis kistramés totavå dzo tere ou ôte sopoirt ki l' tchampion vént dzeur.

Li pî eyet l' tiesse e cogne di tchapea des åbussons, k' on est afaiti a vey, sont li structeure di reproduccion des tchampions ascomicetes eyet bassidiomicetes, et n' fjhèt nén pårtêye do miceliom.

Li miceliom pout crexhe e si spårdant di tos costés, u aler tot droet, u aler tot droet, et tot d' on côp, bihairder (aler e coisse) disk' a tant k' i toûne di 360 grés d' ingue et rtrover les prumîs tchampions k' ont bouté foû: ça va fé on rond d' macrale.

L' ovraedje do miceliom dins les ecosistinmes[candjî]

Les micelioms sont eto foirt consecants dins bråmint d' ecosistinmes, la k' il amidrèt l' abruvaedje di bråmint des plantes, et les aidî a pomper leus nutrimints. Les micelioms des tchampions vont eto "diner leu côp d' mwin" dins l' pourixhaedje des bokets d' plantes, et fé l' ansinaedje de teres.

Eco ôte tchoi: les micelioms fabricnut do diyocside di carbone, et li rlåtchî dins l' air, po les plantes s' endè siervi.

Ådje di sacwants micelioms[candjî]

Li miceliom des tchampions pout covri ene lådje sitindêye. Insi dins les anêyes 1990, on-z a dischovrou k' on site avou des Armillaria gallica, avou ses clônes, si spårdeut so 15 ectåres, avou ene masse protoplasmike di 10.000 kg eyet ene ådje di 1.500 ans; des analijhes d' ADN ont mostré ki c' esteut l' minme ADN, dj' ô bén l' minme tchampion, so tote li stindêye (Smith et al., 1997). Avou cisse grandeur e ciste ådje la, li A. gallica est li li pus grande et li pus viye vicante sacwè sol Daegn.