Motî:pårotche

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

pårotche [f.n.]

1. sitindowe ki les djins vont a messe el minme eglijhe, et la k' gn a k' on curé. Li curé est mwaisse dins s' pårotche (J. Coppens). Dins ene grande pårotche, gn aveut sacwants vicaires, on curé et on mårlî.. N a di-set pårotches a Lidje (H. Forir). Gn a ddja waire di pårotches k' ont come patron li prumî ome k' a dmoré e viyaedje (J. Houziaux). F. paroisse. >> fiesse del pårotche: dicåce. F. kermesse, fête paroissiale. >> On pretche todi po s' pårotche: On saye todi di disfinde ses idêyes, di cåzer po wangnî des cwårs. On dit eto: po s' tchapele. >> I fåt mete li clotchî å mitan del pårotche: wårer les alaedjes et l' otorité. On dit eto: li moustî. F. garder de l'ordre. >> laide pårotche, sitårêye pårotche: pårotche avou tos des ptits hamteas metou lon erî. I gn aveut lon d' on viyaedje a l' ôte, c' est l' vraiy; e s' sitårêye pårotche (A. Laloux). F. paroisse dispersée. >> El laide pårotche: Tniveye.

2. grande eglijhe (eneviè les tchapeles). Dj' a stî a messe al pårotche. Dispaitche tu ! Dj' etin les clotches ki sounèt å clotchî del pårotche ! F. église paroissiale.

3. tos les pårotchîs. Tote li pårotche esteut a l'etermint.

4. (imådjreçmint) sôre, cogne di des djins u des martchandijhes. >> esse del minme pårotche: di minme livea sociål. F. de même condition. >> di totès sôres di pårotches, di totes les pårotches: di totes les cognes, di totes les grandeurs, di totes les cwalités, tot djåzant d' martchandijhes.

Etimolodjeye: latén des djins "parochia" (minme sinse), calké do grek "paroikia" (coulot d' måjhones).

| pårotchin u pårotchî, pårotchinne u pårotchresse [o.f.n.] li ci (cene) k' est d' ene metowe pårotche. Nos rvoeyans pa leus mwins Li pus bele des eglijhes; Ossu l' bon pårotchin doet dire li verité (P. Lagrange). >>  on drole di pårotchî: on drole d' ome. on dit eto: d' apôte. F. drôle d'apôtre, d'individu; vilain bougre, vilain coco. >> Les Pårotchîs: sipotaedje des djins d' Tchonveye. [1]

| pårotchaedje [o.n.] aroyaedje d' ene pårotche.

| pårotchå, pårotchåle [addj.] del pårotche. Vocial l' oficire pådje do secteur pårotchå d' Djambe. F. paroissial(e).

Etimolodjeye : riwalonijhî calcaedje do F. "paroissial", 2005.




Sourdants[candjî]

  1. Live da Haust so les nos d' plaeces del Walonreye, p. 59.