Motî:tour (di djote)

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

tour 3 [o.n.] tour di djote: burton d' djote. On dit eto: touwea, sitrouk. F. trognon, tige du chou.

| toursiyon u tourion [o.n.]

1. çou ki dmeure cwand on-z a magnî l' bon d' ene peme, d' ene poere. Dj' årè l' toursiyon d' vosse pun cwand vos l' åroz mindjî ? (Motî del Lovire). Dj' avéns come on toursiyon d' peme dins l' gozî (J. Calozet). On dit eto: toursea, touret, moirxhon, moirxhea, ragosse, crakion. F. trognon. >> magnî l' pun disk' å toursiyon: furler tos ses cwårs.

2. nuk dins l' goidje cwand on est seré. Et vos, Djulyinne, dimande-t i avou on toursiyon ki lyi monte al goidje (J. Calozet). F. nœud dans la gorge, spasme. >> ravaler s' toursiyon: esse foirt sibaré, foirt seré (êye).

3. burton d' djote. F. trognon, tige du chou.

4. (imådjreçmint) djin ki n' våt rén. Il est sot di ç' toursiyon d' comere la (Motî del Lovire). F. rebut, racaille.

5. (imådjreçmint) . Si vos n' prindoz pont d' precåcions, Vos arivroz come les påtes al gregne: vos periroz pa vosse tourion (Paskeye di Djåmioû, 1896).

| toursea [o.n.]

1. toursiyon (di peme u d' djote). Il a mindjî l' poere disk' å toursea (F. Deprêtre et N. Nopère). Et dji reye come on sot cwand dji sondje ås tourseas tapés roed so ene tiesse po ls aclatchî (H. Van Cutsem). F. trognon.

2. (imådjreçmint) dierin moumint. L' ôrlodje rondje, crouwele, do soumey el toursea (C. Quinet). F. fin, bout, résidu. >> toursea ki dmeure dins l' goidje: sacwè k' on n' pout nén avaler (imådjreçmint, dj' ô bén : k' on n' pout nén pardoner). li toursea ki dmeure dins l' gozî da sacwants, c' est li råvlaedje di cwårs da Tibî Meyî po ses prôpes pordjets (L. Mahin). F. os resté en travers du gosier.

3. boket (d' frut k' on hagne divins). Il a hagnî on bon toursea (Motî d' Nivele).

| touret u tourot [o.n.] toursiyon (di peme u d' djote).

Etimolodjeye et tcherpetaedje[candjî]

tour 
grek "thursos" (baston da Diyonizosse), pal voye do latén.
toursiyon 
cawete -on, sititchete -y- (cawete -ion).
toursea 
cawete -ea; sititchete -y-.
tourot 
cawete -ot
touret 
cawete -et

Disfondowes[candjî]

tour 
toûr, tûr, tûl, tû, tu, toû.
toursiyon 
toûrchon, tourchon, turchon, tôrchon, toûchon, toûrson, toûchlon, doûrson; Tch: tôrsiyon, touron.
toursea 
toûcha, toûrcha, tûcha.
touret, tourot 
toûrèt, toûrot, torèt, turot.

Sicrijhas ezès motîs[candjî]

toursiyon 
tourchon [E1], toûrchon [E1, E213, O0, C1], tôrchon [E1, G152], toûchon [O0, O3], toûrson [E1, E213], doûrson [E1, E213], toûchlon [S117] Tch: tôrsiyon [G152],
touron 
touron [G152]
toursea 
toûcha [O0, O4, O3], toûrcha [O0], tûcha [O0] [1]

Sipårdaedje do mot e 20inme sieke[candjî]

tour 
Coinrece payis d' Lidje
toursea, touret, tourot 
Coinreces Coûtchant walon.

Sourdants[candjî]

  1. Loukîz al Djivêye des motîs.