Simpe tchitchoûle
Li simpe tchitchoûle, c’ est ene tchitchoûle ki vént voltî so l’ Årdene. On l’ lome « simpe » paski c’ est l’ seule tchitchoûle ki n’ a k’ on plouma å dbout do montant. Les ôtes sont tertotes des dobès tchitchoûles.
Ele crexhe a bohêyes, 30 a 50 cm hôt. Gn a pont d’ foye, foû k’ des winnes.
Ele monte å moes d’ avri ; gn a on ptit noer boton å dzeu ki s’ drove å moes d’ may. Å moes d’ djun, après, ele volnut å vint. On voet çoula tot blanc d’ å lon.
No e sincieus latén : Eriophorum vaginatum
[candjî] Eployaedje
Ele sieve po fé des dokets, et wårni les måjhones.
C’ est l’ seule tchitchoûle k’ on fwait des dokets avou. Ça n’ si dismantche nén. Î aler viè l’ 25 di may. Divant, come on plantin (noer boton).
Po les code, i fåt picî li winne do dzo.
Cwand i ploût, et k’ elle est e plouma, ele si rplake eshonne, et cwand ça setchixh, ça dmeure plaké ; ci n’ est nén bea.
[candjî] Sipårdaedje el Walonreye
End a toplin ezès Hôtès Fagnes. Mins eto dins les fagnes del Croes Schaye (pasteures del Cinse Djåcot ; fagne di l’ abeye). End a eto soles les Fagnes del Hôte Simwès (terin militaire di Laglan). [1] End a eto al Vatchreye. [2]
[candjî] Sourdants et pî-notes
- ↑ L. Baidjot, racsegnes dinêyes ås scoles di walon d’ Bive, moes d’ octôbe 2008.
- ↑ E. Paque, Flore analytique et deccriptive des provinces de namur et de Luxembourg, Wesmael-Charlier, Nameur, 1902, p. 40.
