Stantche-boû

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
on brostion del floreye plante; loukîz les foyes, des côps simpes, des côps avou 3 foyous

Li stantche-boû (on dit eto resse-boû, aresse-boû, spene di Djwif), c' est on pitit bouxhon, come ene pitite djinesse, ki vént so les tchamps et les trîs.

Li buk (pacô avou des spenes) dimane coûtchî a tere, come ene rampe. Les coxhes montèt 40 a 70 cm hôt.

Il î florixh des rôzès fleurs, 1,5 a 2 cm longues, do moes d' djun å moes d' setimbe.

Li foye a onk a troes foyous (avou 3 foyous c' est come ene foye di clåve). Tchaeke foyou a l' cogne d' èn oû, avou des ptis acrins sol boird, et des ptits pwels so le dzo.

No e sincieus latén : Ononis repens

Famile : påwionacêyes

Alez s' vey e splitchant motî po des linwincieusès racsegnes so les mots "aresse-boû", "resse-boû" et "stantche-boû".

Esplikêye so les nos e walon[candjî]

Les nos e walon (stantche-boû, aresse-boû), on lzès rtrove eto dins des ôtes lingaedjes (francès "arrête-boeuf"). Å-z ôre di sacwants, ci sereut paski les vatches k' arivèt djondant tot paxhant, si djokèt. Mins les berbis et les gades nel frént nén.

Des ôtes dijhèt kel no e walon, c' est paski ses raecinêyes sont foites assez po stantchî l' eraire, k' esteut saetcheye pa des boûs. En inglès, c' est çoula l' no : "restharrow".

Ecolodjeye[candjî]

L' arivêye des foitès tcherowes et l' fén do viersaedje des teres ont fwait disparexhe les stantche-boû des coûteures. Joseph Bastin dijheut ddja k' end aveut bråmint moens ki dvant e Payis d' Måmdey sol fén do 19inme sieke.

Foû des tchamps, li stantche-boû crexhe voltî so les tere å såvlon, come les dunes do boird del mer.