Tchår

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "tchår", alez s' vey sol Wiccionaire

avou des rujhales et les penes rilevêyes
Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot "Tchår", loukîz cial

On tchår u tcheriot  [1], c' est èn ekipaedje ås cwate rowes, saetchî pa des boûs, des tchvås ou on tracteur, po tcherdjî dso des dinrêyes, de bwès, des pires, evnd.

Ene tcherete, c' est come on tchår, mins avou fok deus rowes.

Motlî[candjî]

Çou k' on mete so on tchår si lome ene tcherêye.

Les voyes la k' les tchårs polént passer, divins l' tins, si lomént des tcherås.

L' ome di mestî ki fjheut des tchårs si loméve on tchårlî u on tcheron. Fé on tchår si djehut tchårloter.

Li mot "Tchårlî" (rifrancijhî Charlier) a divnou on no d' famile corant del Walonreye.

Les cis ki moennént des tchedjes å lon avou des tchårs si lomént tcherons ås longs voyaedjes.

Les pîces do tchår[candjî]

tchår dismonté

Istwere[candjî]

Les tchårs sont vîs vîs. Li mot vént do gayel "carro-" ki vout bén dire on tchår ås cwate rowes. [3] C' est l' mot gålwès k' a dné l' mot latén, et nén å rvier.

Ça fwait k' les rowes di bwès n' ont waire candjî dispu dvant Djezus-Cri, disk' al kimince do 20inme sieke. Diviè les anêyes 1950, tos les tchårs ont stî ahessîs avou des rowes di cawoutchou. Come po tos le candjmints, gn aveut des cis ki lzès discåzént : i djhént k' on n' oyeut pus les tchårs ariver so les voyes (les rowes di bwès fijhént on dero d' tos les diales), et k' adon, on riskéve des accidints.

Uzaedjes des tchårs[candjî]

tcheryî å four et ås djåbes[candjî]

Al fenåjhe ey a l' awousse, li tchår esteut todi rcwesté po tcheryî å four et ås djåbes. C' est adon k' on-z aveut dandjî do bancåd et des pikets.

tire-djus (e djaene coleur)

Po tni eshonne ene tcherêye di four u d' djåbe, on l' pircive. Li pîce di bwès esteut metowe ådzeu, et tnowe pa ene tchinne padvant. Padrî, on l' tinkyive avou l' tire-djus.

Loukîz eto[candjî]

Hårdêye difoûtrinne[candjî]

Sourdants[candjî]

  1. ALW 9, notûle 41.
  2. Po saveur tos les sinonimes et prononçaedjes di ces mots la, alez s' vey so l' ALW 9, p. 97-148.
  3. Jean Degavre, "Lexique gaulois" p. 140 (*CARRO-).
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les tchårs .