Tourniketreye

Èn årtike di Wikipedia.

Ene tourniketreye, c' est ene astalåcion di sacwantès tourniketes (eyolyinnes) metowes ene dilé l' ôte po produre do corant.

Ele ni pout esse metowe en alaedje ki la k' gn a del grande air tote l' anêye, come sol boird del mer u so les cresses.

Ene tourniketreye prodût del todi-poujhåve enerdjeye.

Ådvins 1 Fonccionmint d' ene tournikete 2 Eplaeçmints po les tourniketreyes 2.1 Principe 2.2 Ezès plinnes 2.3 E plinne mer 2.4 So les cresteas 2.5 Ezès veyes 3 Diswalpaedje des tourniketreyes 4 Sacwantès tourniketreyes del Walonreye 4.1 dedja tournant 4.2 e pordjet 5 Ehalaedje po l' evironmint

[candjî] Fonccionmint d' ene tournikete

Gn a sacwants sôres di tourniketes, a moyoû astampé, u a moyoû coûtchî.

Les pus vîs modeles avént des boesses ås vitesses; c' esteut po fé tournere leu dinamo todi al minme vitesse. Adon, li rowe diveut tourner tot on toû po fé do corant.

Asteure, gn a des djeneratrices tot åtoû del rowe ås aiyetes; ça fwait k' ça prodût do corant a tchaeke pitit movmint.

Ene eyolyinne, asteure, c' est on nouzome astalaedje. Les trôs dins tere fijhèt 17 metes di lådje; li tour est 100 metes hôtes; les pales ont 45 metes.

[candjî] Eplaeçmints po les tourniketreyes

[candjî] Principe

Ene tourniketreye ni pout esse metowe en alaedje ki la k' gn a del grande air tote l' anêye, come sol boird del mer u so les cresses.

[candjî] Ezès plinnes

[candjî] E plinne mer

[candjî] So les cresteas

[candjî] Ezès veyes

[candjî] Diswalpaedje des tourniketreyes

Ene tourniketreye, c' est on pordjet ki pout åjheymint rascode des subsides MDP avou l' metaedje so pîs do Protocole di Kyoto.

E 2004, les tourniketreyes eployént 1500 djins el Beldjike, et 20.000 e Daenmåtche (chifes).

Gn a purade des tourniketreye el Flande, dins l' mer.

El Walonreye, i fwait pår frisket po-z enonder des pordjets di tourniketreyes (so les cresses di l' Årdene), paski les djins sont wårdiveus pol payizaedje. Mins il î fårè bén passer. E 2005, gn aveut 29 tourniketes el Walonreye ki produjhént 40 megawates. On-z a les pinses d' aveur 200 megawates e 2010.

El Holande, end a eto å mitan des tchamps.

[candjî] Sacwantès tourniketreyes del Walonreye

[candjî] dedja tournant

• Tiyet : 6 tourniketes; li corant va po Bastogne.
• Perwé : 4 tourniketes, pol veye.

[candjî] e pordjet

• pordjet di Mtet : bråmint des rujhes po les djins esse d' acoird.
• pordjet d' Estene (dilé Mont), po loumer 30.000 måjhons.
• pordjet d' Bive : so les cresses ådzeu d' di Bayamont.

[candjî] Ehalaedje po l' evironmint

Les tourniketreyes disnortèt les tchawe-soris.

Ça n' disrindje nén les voyaedjants oujheas.

Ça n' fwait waire di brut.

Tant k' al laideur pol payizaedje, c' est tchaeconk ki l' sint diferinnmint.