Apårtinance (croejhete)

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

L' apårtinance, dins l' croejhete d' ene langue, c' est li rlåcion k' i gn a inte ene sacwè u ene sakî k' est da ene ôte sakî (li possesseu).

L' apårtinance si mostere dins l' diterminåcion, ubén pa des pronos u des prezintoes ("adjectifs") d' apårtinance.

L' apårtinance dins l' diterminåcion[candjî | candjî l' côde wiki]

Come on l' voet ddja bén dins l' definixha, li manire li pus corante di håyner cisse rilåcion la e walon, c' est l' divancete "da" :

C' est l' tchén da Douwård.
C' est l' waibe då Djåke Bietrand.
C' est l' oto dal Leticia.

Insi, li dvancete "da" mostere bén l' adire, e walon, inte l' apårtinance eyet l' provnance :

C' est les efants di Sint-Houbert k' ont vnou tchanter; ci n' est nén les efants da sint Houbert : sint Houbert n' aveut pont d' efants. [1]

Mins on pout eto rtrover on mostraedje d' apårtinance sins nole divancete :

Li Tchamp Huwåd; li Fond Tirion, li Corti Wôdon, li Pré Douni.
Les fis Batisse; li feye Pirote; les efants Djhan Matî; les cis Colas Djåke Piete; les parints Lorintî; les grands-parints Pirson.
El crås boyea Dôna

Gn a eto on vî sistinme ki rsaetche des lingaedje tîxhons :

Waite on pô Djanene si corti, come i court a royes.
Kî çki c' esteut ? :: C' esteut Colas s' cuzene. [2]

L' apårtinance dins les nos d' plaeces[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins l' toponimeye do walon, l' apårtinance si mostere d' ene façon diferinne sorlon li viyesse des nos :

Po les nos des trevéns galo-romins et francs, l' apårtinance si mostere sovint pal voye des cawetes :

Pus tård, a cmincî des grands sårtaedjes do 11inme sieke, on basti purade les nos d' plaeces po aplacaedje tîxhon : li sårt, li tchamp da "Tibî" = Tibîtchamp, Tibîssårt, Tibîrou, Tibîpré, Tibîhan, Tibîpont.

A cmincî do 16inme sieke, on mete todi pus sovint li no del djin ki c' est da sinne : li Sårt Djîle, li Tchamp Huwåt, li pré Douni, li Corti Matî.

Pronos d' apårtinance[candjî | candjî l' côde wiki]

Prezintoes d' apårtinance[candjî | candjî l' côde wiki]

Hårdêye difoûtrinne[candjî | candjî l' côde wiki]

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Egzimpe classike espliké pa Roger Viroux dins ses scoles di walon.
  2. Fråzes ramexhnêyes pa Lucyin Mahin dilé ene djåzeuse di nexhance, sikepieye e 1922.