Disploctaedje des trokes di cossounes divintrinnes

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Li disploctaedje des trokes di cossounes divintrinnes, c' est cwand gn a ene tcheyantès cossounes, dj' ô bén : ene cossoune etimolodjike ki n' si rtrove nén å mitan d' on mot. C' est ene aplicåcion del rîle des troes cossounes.

C' est foirt corant dins les calcaedjes. Mins on rtrove eto el minme piceure dins les codjowaedjes et dins l' aparintaedje.

C' est l' minme cayet ki po les trokes di cossounes å coron.

Dins les calcaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

Calcaedjes do francès[candjî | candjî l' côde wiki]

substantif => sustantif
betchete es- : "expliquer" ("°ècspliker) => espliker

Calcaedje do neyerlandès[candjî | candjî l' côde wiki]

Herstape : Hestape

Calcaedjes di l' inglès[candjî | candjî l' côde wiki]

beefsteak : buftek

Dins les codjowaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins les codjowaedjes, les rîles di disploctaedje des cossounes divintrinnes rotèt (come po les cossounes å coron.

divant on halcrosse e å coron[candjî | candjî l' côde wiki]

S' i gn a deus cossounes divant l' bodje di codjowaedje (tchicter, shofler, wårder, adiersî, li viebe ni pout esse codjowé rîlêymint e l' indicatif et suddjonctif prezintreces et cmandeu singulîs (on-z åreut deus cossounes å coron). C' est eto l' cas avou les dmeye cossoune "y" tcheryî.

On-z è rexhe avou sacwantès piceures :

Avou les cawetes di codjowaedjes ki cmincèt pa des cossounes[candjî | candjî l' côde wiki]

S' i gn a deus cossounes divant l' bodje di codjowaedje, li viebe ni pout esse codjowé rîlêymint si l’ cawete di codjowaedje kimince pa ene cossoune

  • indicatif futurresse et condicioneu : cawete -rè, rans, -roz, -reus, envd. (on-z åreut troes cossounes ki s' shuvèt)
  • riwaitants di l' indicatif et suddjonctif prezintreces, cawete namurwesse -nut (on-z åreut eto troes cossounes ki s' shuvèt)

On-z è rexhe avou sacwantès piceures :

Istwere do tcheyaedje des dobès cossounes divintrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]

Diviè 1200, on voet ddja bén ça dins li scrîta.

  • Hestape (neyerlandès Herstape) : diviè 1200 : Haristaplia (nén disploctêye); 1143 : Hastaples (disploctêye).
  • cotlî : corti + lî => cortilî : 1272 : li cotheliers (li R a tcheyou evoye).
  • Bietrêye : 1139 : Bertreis; 1360 : Bietreez[1]

Sourdants & pî-notes[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. L. Remacle, Réduction des groupes pluriconsonnantiques intérieurs, divins La différenciation dialectale en Belgique romane avant 1600 p. 135-136.