Henri Frénay

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « Henri Frénay & Henri Frenay », loukîz cial.

Henri Frénay

Skepiaedje	3 di may 1874
Moirt	1954
Nåcionålité	Bedje
Activités	scrijheu

WIKIDATA

Henri Frénay^[1] (di s' plin no Henri-Joseph Frénay), c' esteut on scrijheu e walon et on rcwereu sol walon.

Il aveut skepyî a Roclindje li 3 d' may 1874.^[2]

Il a morou e 1954.^[3]

Vicåreye

Di s' mestî, il esteut martchand d' tchapeas di strin. Po çoula, i cwita l' Walonreye po Paris a l' ådje di 14 ans, la k' il ovra come ovrî tchaplî.

Mirancoleye aidant, a l' ådje di 20 ans, i cmince a scrire des arimés so s' viyaedje. I les evoye a Théophile Bovy k' eplaide adon «Li Clabot». Ci-ci est foirt sibaré pa l' ovraedje do novea scrijheu, aprume paski les letes vinèt d' Paris, ey ossu pask' i nel kinoxhe gote. Adon, i lyi va mostrer li croejhete del powezeye e walon, et dandjreus eto di l' ortografeye Feller, ki cmince a esse sipårdowe, hinkeplinke, di ces trevéns la.^[4]

Mins i nel respectêyrè k' a mitan. Metans, i continowe a scrire les halcrosses H come e francès.^[5]

Ouve pol walon

Il a studyî li motlî des fabricants d' tchapea di strin del vå do Djer. Si studia a stî eplaidî po on prumî divins l' Bultén do Diccionaire Walon dizo l' tite «Li Trèye».^[6]

Come ouve di belès-letes, il eplaida:

Troes ramexhnêyes di powinmes : «Mirâcolèye» (mirancoleye) (1903), «Raméhons» (ramexhons) (1910) eyet «Foûrèhon» (foûrexhon).
5 comedeyes :
- Djôsèf li tchapli (Djôzef li tchaplî), e troes akes (1914).
- Li pantalon da Lambert, e troes akes.
- Djhan l'contraire (Djihan l' contraire), e-n èn ake, creyeye a Roclindje li 20 di decimbe 1922.
- Moncheû l'Minisse (Monsieu l' Minisse), e-n èn ake, creyeye a Roclindje, avou, li 26 di decimbe 1923.
- Les Toûrmints d'on poète (Les tourmints d' on powete), e-n èn ake, ossu.
On live di sovnances: Histwère di noûf mohones dè Grand Broû d'Roclindje (Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje) (1927).
On «Foyton dèl Vallèye di Djeer», e troes epizôdes:
- Li pistolet da Colas′Colis′ (Li pistolet da Colasse Colisse)
- Sôdârts da Bounapårt (sôdårds da Bounapåre)
- Arnold mons l'Mårli (Arnol mon l' Mårlî)^[7]

Alére

(fr) Conrad Detrez, Le long héritage d'un Wallon de Paris, Revue des Deux Mondes, moes d' djun 1983, pp. 554-558.

Hårdêye difoûtrinne

Li Wiccionaire si rsieve di sacwantès fråzes da Henri Frénay po-z enimådjî des mots k' i gn a.
Vos trouvroz des racsegnes so les ouves da Henri Frénay, u les ouves zeles-minmes, sol Wikisourd e walon.
Pådje avou sacwants d' ses scrijhaedjes (so l' Aberteke)

Sourdants

↑ L' ortografeye avou «é» acertinêye dins Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje, on live eplaidî på scrijheu.
↑ Motî Coppe.
↑ dinêye do Muzêye do Vicaedje des Walons (evoyeye pa Batisse Frankinet a Uzeu:Lucyin).
↑ Fr. Olyff, adrovaedje di «Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje».
↑ «home» (ome) p. 71 di «Istwere di nouv måjhones…», «heûrêye» (eurêye) p. 136, «heûre» (eure) p. 86, houy (ouy), p. 116, «histwère» (istwere) tite et p. 97, «hôrlodje» (ôrlodje) p. 87, «habèye» (abeye) p. 125).
↑ Tôme 11 (1921-1922), l° 1-4, p. 5-48.
↑ Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje, p. 2.

[1] L' ortografeye avou «é» acertinêye dins Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje, on live eplaidî på scrijheu.

[2] Motî Coppe.

[3] êye do Muzêye do Vicaedje des Walons (evoyeye pa Batisse Frankinet a Uzeu:Lucyin).

[4] Fr. Olyff, adrovaedje di «Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje».

[5] «home» (ome) p. 71 di «Istwere di nouv måjhones…», «heûrêye» (eurêye) p. 136, «heûre» (eure) p. 86, houy (ouy), p. 116, «histwère» (istwere) tite et p. 97, «hôrlodje» (ôrlodje) p. 87, «habèye» (abeye) p. 125).

[6] Tôme 11 (1921-1922), l° 1-4, p. 5-48.

[7] Istwere di nouv måjhones do Grand Broû d' Roclindje, p. 2.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]