Les variations de l'H secondaire en Ardenne Liégeoise

Live sol prononçaedje do scrijha H e l' Hôte Årdene

Li Live sol prononçaedje do scrijha H e l' Hôte Årdene, c' est on live sol walon ki l' tite e francès, c' est Les variations de l'H secondaire en Ardenne Liégeoise (les varyistés d' H dilérece e l' Årdene lidjwesse), scrît pa Louwis Rmåke ey eplaidî Paris e 1944.

Di cåze di s' sipès indecse di mots (pp. 411-431), li live a rascodou on côde, li [G110] dins l' djivêye des motîs do walon.

Contnou

I studeye çou k' i lome li H dilérece (H secondaire), on foninme do walon ki va dner troes betchfessîs e rfondou walon, les betchfessî xh, betchfessî jh eyet betchfessî sch.

Li rcwereu les rmete å H prumrece.

Gn a eto ladvins sacwants mots ki sont rfondous come des fås H prumreces.

Dicåçtaedje

Il ofrixh si live al mémwêre d' Eûjinne Rumâke, mu papa.

Scrîts sourdants do studia

Rumåke a cmincî pa lére des scrîts d' oteurs del Hôte Årdene

• Li spér del cinse da Paul Villers (accint d' après Måmdiy)
• les ouves da Hinri Colete (accint d' après Måmdiy)
• les tecses da Joseph Hens (accint d' après L' Viye Såm)
• les cis da Jean Schuynd (accint d' après Ståvleu)

Mins c' est purade divins les vî tecses e francès (scrîta) k' il a trové bråmint des dnêyes po rfé l' istwere di ces scrijhas la e walon.

Inketes

Li live est rashiou so des inketes di prononçaedje fwaites på scrijheu lu-minme. Li prumire, avou 150 kesses, date di 1934, et s' aveut ele toutchî 14 viyaedjes u hamteas, metous åtoû deL Gléjhe. Après côp, li rcwerance s' a stindou a tote l' Årdene lidjwesse, dj' ô bén, les cantons di Spå, Ståvleu et Måmdiy, ecloyant minme des viyaedjes al Bijhe del Province di Lussimbork.

L' inkete di 1937 contéve 350 kesses et a avindou 22 ponts.

L' inkete di 1939 esteut aistrijheye so les mots avou on scrijhaedje H e sistinme Feller. Les kesses ont stî dmandêyes e 62 viyaedjes.

Vocial les mots u fråzletes k' î estént:

1. schoûte on pô
   
2. li schågne di l' oû
   
3. a l’ ouxh
   
4. on xhame
   
5. ene grande schåle
   
6. les schayons
   
7. on marixhå
   
8. i xhufele
   
9. disclôre
   
10. ene måjhon
    
11. bouxhî
    
12. i rote baxhou
    
13. xhiyî
    
14. dischinde
    
15. discovri
    
16. on moxhon
    
17. bouxhe on pô
    
18. mi ricnoxhoz vs ?
    
19. on bouxhon
    
20. ene bouxhêye
    
21. ene coxhete
    
22. il est crexhou
    
23. ene moxhete
    
24. ene schaye
    
25. (ene ragosse di peme)
    
26. finixhress ?
    
27. el ricnoxhroz vs ?
    
28. i n’ crexhrè pus
    
29. des ceréjhes
    
30. ene moxhe
    
31. a crexhe
    
32. ene viye feme
    
33. (candôze lu)
    
34. ni djhît rén
    
35. on coibjhî
    
36. l’ ouxh est seré
    
37. shijh
    
38. on l’ a hapé
    
39. èn oxhea
    
40. des ronxhes
    
41. des noejhes
    
42. discoirnêye
    
43. rixhoube li tåve
    
44. il est tot cxhiyî
    
45. distcherdjî
    
46. èn oujhea
    
47. ele schove
    
48. les schieles
    
49. ene såjhon
    
50. on waxhea
    
51. dijh ou onze
    
52. bouxhe lu
    
53. i dschind
    
54. k' il åyaxhe
    
55. deus viyès femes
    
56. c’ est nåjhixhant
    
57. croejhler les bresses
    
58. schinon
    
59. des pexhons
    
60. li groxheur
    
61. nåjhi
    
62. åjheymint
    
63. a si åjhe
    
64. l'eglijhe
    
65. ene dijhinne
    
66. del schome
    
67. il aviyixh
    
68. ene hiede
    
69. ene schete