Motî:brouxhire

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Motî:brouxhûlmint)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "brouxhire" est recråxhî sol Wiccionaire


Exclamation mark red.png Li rfondaedje di ç' mot ci a candjî sol Wiccionaire, et divni "brouxhire"

brouxhir, brouxhire

I. [addj., purade padvant & o.f.n.]

1. ki s' poite bén sins waire magnî, ki magne did tot. C' est on brouxhûle efant, i mindje tot çk' on lyi prezinte. C' est on brouxhire: to lyi freus magnî tot çou ki t' vous. Contråve: nareus. F. frugal, rustique.

2. ki s' poite bén tot magnant ene pôve nouriteure, tot djåzant d' ene raece di biesses; ki n' dimande waire d' etertinaedje, tot cåzant d' ene usteye. Les bedots, c' est des brouxhirès biesses. Ces ptitès Francesses la, c' est des biesses mo brouxhires, la, ça. Ene Calachnicof, c' est on pô come on Fal, mins bråmint pus brouxhire; vos l' poloz eterer dins l' såvlon et li rpasser cweri deus moes après, elle est co todi presse a tirer (L. Mahin). F. rustique, résistant.

3. ki magne raddimint tolminme kén amagnî. Il est brouxhire, i magnreut des clås (Motî del Gléjhe). L' eure n' est pus a les reves si brouxhires (D. André). F. goulu, vorace.

4. nén bén travayî, tot djåzant d' on meube. I rifjhèt des brouxhirès tåves, po les cåbarets, a môde did dinltins. Loukîz a : brute. F. champêtre, rustique, en bois brut.

5. nén epådjné, tot djåzant d' on tecse, d' èn emile. F. brut., Ingl. raw.

6. ki n' fwait nén bén si ovraedje, tot djåzant d' ene djin. C' est on brouxhire po fé ene sacwè. Loukîz a: halcotî, wachoteu. F. maladroit, peu consciensieux.

7. ki n' mete pont d' want, ki dit çou ki pinse. Il ont prin èn ôte docteur, on grand brouxhire, ki n' l' a nén leyî fé totes ces comedeyes la, la, lu (A. Laloux). F. naturel spontané.

8. grossî (ire) , målaclevé (êye). I vs parexhrè on pô brouxhire, mins å fond c' est on cour d' ôr. F. grossier, rustre, malappris, balourd, paysan.

II. [adv.] sins fé d' inbaras. A leu måjhon, i magnèt brouxhire. F. frugalement, naturellement.

| brouxhûle [addj., purade padvant & o.f.n.] brouxhire.

| brouxhirmint u brouxhûlmint [adv.] d' ene brouxhire manire. Il a dessiné brouxhirmint les cwate plaeces-bas, et i n' a nén ddja mårké l' eplaeçmint des ouxhs. F. grossièrement, gauchement, sommairement.

| brouxhirté u brouxhûlisté [f.n.] cwålité u dfåt d' ene brouxhire sakî, d' ene brouxhûle sacwè. Li brouxhirté, c' est ene cwålité po les biesses avår la; on n' a nén dandjî d' cou d' polin. F. rusticité, grossièreté, frugalité.

Etimolodjeye & tcherpetaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

bodje 
Motî etimolodjike da Grandgagnage, p. 81, etimon latén "bruscia" (bouxhnisse) FEW 21455b.
brouxhûle 
cawete -ûle[1]
brouxhûlisté 
cawete -isté, 2000[2]

Disfondowes[candjî | candjî l' côde wiki]

brouxhire & brouxhûle
brochûle, brochîre, brouchîre, brohûle, brouchîle.

Sicrijhas ezès motîs[candjî | candjî l' côde wiki]

brouxhire
brouchîr [G0, C1, C5, C9], bruchîr [G0], brouchîle [O0, O2, O3, O51, O100], brouchîre [C13], brouchîre [S117], brochîre [S117].
brouxhûle
brohûle [E2], brouchûre [S117], brouchûle [S117], brofioûle (Live so les spots di Ståvleu[3], nén dins S0, S27, E34, E213.
brouxhirmint
brouchîrmint [S117], brochîrmint [S117].
brouxhûlmint
brouchûrmint [S117], brouchûlmint [S117].
brouxhirté
brouchîrtè [S117], brochîrtè [S117], brouchîrté [S117]. [4]

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. J. HaustAnnuaire d'histoire liégeoise, 3, 345, rahoukî pa E2.
  2. nén atesté; mins tos les ôtes nos d' cwålité d' addj. avou -ûle si fjhèt avou -ûlisté (påjhûlisté, fråjhûlisté, siervûlisté,...).
  3. l° 25, rahoukî dins E2.
  4. Loukîz al Djivêye des motîs.