Motî:crever

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

crever (codjowaedje)

I. [v.s.c.]

1. aveur tot fwait d' viker, tot cåzant d' ene biesse, d' ene plante. Gn aveut l' noere feme di Madjrè ki fjheut crever les påpåds, les robetes, åwes, pouchlon, motons, gades et bikets (A. Schmitz). Loukîz a : mori, souwer, setchi, souwer evoye. F. crever. >> c' est come l' ågne da Clabot ki n' magnive rén et k' a crevé: c' esteut clair ki ça dveut ariver. F. c'était l'évidence même. >> Crevés Tchets: Sipotaedje des cis d' Molinfè. >> fé crever: touwer. C' est po fé crever les moxhes ! Loukîz a dizindjner. F. tuer, emporter, détruire, supprimer.

2. (måhonteus) mori come ene biesse, tot djåzant d' ene djin. Bon Diu d' bonsonk, èn serè dj' rarivé disk' a droci k' po-z î crever ? (E. Wartique & E. Thirionet). F. crever. >> a crever; u : >> a s' fé crever; u : >> a tot crever; a) foirt, bråmint. Gn aveut des djins a crever. C' esteut djustumint ces deus efants la k' estént voye, ki leus parints s' haeyént a s ' fé crever (J. Calozet). On dit eto : a peri, timpesse. b) foirt radmint. On n' direut k' gn a ene wachote ki ki toûne a tot crever (L. Somme). On dit eto : a tot spiyî. >> gn a a crever avou ça: c' est a n' nén croere (cwand on n' ritrouve nén ene sacwè, cwand on n' coprind nén åk k' a l' air biesse, evnd.) F. c'est bizarre, incroyable.

II. [v.c.]

1. trawer (ene gonflêye sacwè). E moes d' octôbe, les djaeyes crevnut leus pelakes po nos priyî d' les ramasser (C. Massaux). F. "crever, percer, trouer, perforer, faire éclater". >> crever s' clå: dire çou k' on rastinéve, po s' solåcyî. F. "crever l'abcès".

2. [v. a nén dit coplemint] aveur on pneu trawé. Il a crevé divant l' gritchete. F. subir une crevaison.

III. crever di [v.c.n.d.] esse come di on-z aléve mori di. Crever d' fwin, di soe, di må, di froed, di tchôd. F. subir une crevaison.

IV. si crever u si fé crever [v.pr.] bouter fer. Ele si creve po des cis k' ele n' a ni etrait ni csaetche avou (A. Laloux). Do fond des coûs, do dbout des tchmins, les cis k' ont des pokes a leus mwins s' è vont sins gosse, sins spwer, biesmint S' crever ç' djoû si po mindjî dmwin (F. Dewandelaer). On dit eto: si drener, si carmoujhner. F. "s'épuiser, s'éreinter, se fatiguer".

| crevé, crevêye

I. [addj. purade padvant]

1. moirt, moite. C' esteut totès crevêyès biesses.

2. pitit. I n' aveut nén l' prumî crevé franc po cmincî. On dit eto : saké, fayé. F. misérable, simple.

II. [adv. divant sacwants addjectifs] foirt. F. très. >> crevé hode, crevêye sicrande: foirt hodé (êye). On est crevé scran del plouve, des broûs et des chlônêyes (E.J. Piret). Les omes crevés hodés ont bon leus pîs di s' distchåssî (A. Laloux). Loukîz a : moirt, percé. F. très fatigué, mort de fatigue. >> crevé sô: foirt . Loukîz a : moirzive. F. complètement ivre. >> aveur si crevé sô di: esse nåjhi ådla di. Li feme end a s' crevé sô d' etinde si ome ronfler (R. Dambly). Dj' end a m' crevé sô di l' ôre braire et somadjî totes les nutes (L. Massinon). F. être exaspéré.

| crevaedje [o.n.]

1. no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "crever". Après l' crevaedje del bouye Eternete, c' esteut l' edjalmint emey les societé di telefones po co fé des investixhmints (L. Mahin). F. "mort, perforation, percement". >> les crevaedjes: li nombe di biesses crevêye. F. "la mortalité".

2 (pus stroetmint) trawaedje d' on pneu. Il aveut arivé cénkinme, mågré deus crevaedjes (F. Barry). F. crevaison.

| crevant, crevante [addj, todi padvant] drole, ki fwait rire a crever. Voess bén, les deus comeres låvå: li cene di droete c' est m' feme et l' ôte, c' est ni feme sol costé :: Bén c' est crevant, mi, c' est djusse li contråve (W. Leroy). F. "comique, drôle, amusant, hilarant, cocasse".

Dedja bagué sol Wiccionaire

| crevåcion [f.n.]

1. crevaedje. Li gurnouye S' ermowe, s' ertoûne, s' infele, Ertént si bén s'-n alinne, K' ele crevele ès bodene, Fwait ds efôrts et co pus, Et s' eskete disk' å cou; Et sins vos dire pus lon, Finit pa l' crevåcion (P. Sclaubas). F. "mort".

2. (minêyolodjince) nombe di biesses crevêyes d' ene maladeye so ene termene di tins. "F. "mortalité animale".


Etimolodjeye et tcherpetaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

crevåcion 
cawete -åcion

Ôte parintaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Mots d’ aplacaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Hårdêyes divintrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]