Motî:curêye

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "curêye" est recråxhî sol Wiccionaire

ene curêye, c' est vormint çou k' i gn a dins l' cur; vochal, gn a pus k' les oxheas

curêye [1] [f.n.]

1. crevêye biesse. Gn aveut deus dijhinnes di tchéns ratroplés åtoû d' ene curêye di tchvå. Kissemêyes håre et hote, des curêyes di tchamôs, totes etires, souwêyes come des catches e for, avou leus flouwis ouys, refoncîs e leus trôs, et, leus poyowès peas tinkieyes so l' oxhea d' leus coisses (J.P. Dumont). F. cadavre, carcasse. >> flairant come ene curêye: ki flaire foirt. On dit eto : come on vexhåd. F. puant.

2. coir d' ene djin k' est moite. Calvin esteut on tchenonne Et Luther, on disbåtchî moenne; Å diåle les coirnêyes Eto leus curêyes ! (Bate di dvize inte on catolike ey on protestant). Bråmint d' leus frés n' ont nén avou ç' tchance la, et po l' djoû d' ouy, leus curêyes ecråxhèt les rodjes viers (J.P. Dumont). Loukîz a: dispouye, coir, cadåve. F. dépouille (mortelle), corps (sans vie), cadavre, ossements, reste.

3. (traitant) djin k' on n' inme nén. Lorint ni vna pus el måjhon, et n' hanta pus avou leu Julia, et i s' maria avou ene des Tîxhes, ene grand curêye ki lyi frè vey li diåle tote si veye (A. Lenfant). Li veye est ene curêye ! dit-st i al moxhe ki coreut åtoû d' on ptit potea d' bire sol candliete; åy, ene curêye, vormint ! (J.M. Masset). Loukîz a: tcharogne. F. salope, charogne, pourriture;, personne abjecte.

4. mwinre biesse. Si on n' mete pont d' ecråxhe so les waides, al fén del campagne, les biesses seront come des curêyes (L. Baijot). Loukîz a : escavetche, carcan. F. carcasse, charogne, animal cachectique, squelette.

5. (tot djåzant å rvier) boune curêye : bråve djin. Oyi, l' boune poere, li boune curêye, Elle a moenné ene pôve vicåreye (Simon li Scrinî). F. brâve, bonne poire.

Etimolodjeye & tcherpetaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

bodje "cur", cawete -êye (çou k' gn a dins l' cur). [2]

Disfondowes[candjî | candjî l' côde wiki]

cûrêye, cûrèye, cûrîye, cûrîe, keurîe.

Sicrijhas ezès motîs[candjî | candjî l' côde wiki]

cûrêye [E1], cûrèye [E1, S0, J. Willem, Dictionnaire des rimes wallonnes, 1900], keurîe [S109], curie [S100] [3]

Sourdant[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Li rfondaedje shût l' mwaisse intrêye do Motî da Haust, ki s' pout espliker åjheymint pal cawete -êye. Portant les disfondowes dimandrént purade "cureye", pårticipe erirece sustantivé d' on forveyou viebe "curyî" (dandjreus : rissaetchî l' cur d' ene crevêye biesse). Li sinse sereut adon : "crevêye biesse k' on lyi a rsaetchî l' cur".
  2. FEW 2, 1187a (corium).
  3. Loukîz al djivêye des motîs.