Motî:diner

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "diner" est recråxhî sol Wiccionaire

diner / dner (codjowaedje)

I. [v.c.]

1. fé divni da èn ôte ene sacwè k' esteut da vosse. I m' a dné cint-z euros. On dit eto: bayî. >> to n' dirès nén ki dji n' t' a måy rén dné: dijhêye cwand on vout dner ene sacwè (di waire di valeur) a ene sakî, pol balter. >> diner si linwe å tchet: dimander li response d' èn advinea.

2. tinde (li mwin) eyet l' leyî apicî. Dinez mu vosse droete mwin.

3. fé awè. Bozere ene boune gueuze, ça dene soe. Cisse frisse aiwe la, pa ene tcholeur pareye, ça dene håsse di s' taper dvins d' on plin côp. >> diner li misse ås ôtes: fé djéryî ls ôtes. F. faire envie.

4. fé ariver a èn ôte. diner des côps d' pougn. >> Dji t' è dinrè: (nén dit: des bafes) dijhêye po mancî èn efant k' est målåjhey. >> diner l' awion.

II. [viebe a nén metou coplemint]

1. diner des cwårs a èn ôte. >> diner d' ene mwin eyet rprinde di l' ôte: fé ene faveur d' on costé eyet mete ene novele taeye e minme tins.

2. fé rintrer bråmint des cwårs. Elle a bén dné, vosse tombola ?

3. awè ene boune produccion, tot cåzant d' ene coûteure. Louke on pô come les speates ont dné, ciste anêye cial. Ça n' a rén dné; ça n' a waire diné. Loukîz a: mirabiliå. Loukîz a: rinde. F. avoir un bon rendement.

4. diner bråmint do laecea, po ene vatche. Cwand on Rwandès rescontréve ene feme, i n' lyi dnéve nén l' mwin; i stindeut ses bresses; li feme moussive divins; i djheut: "Ki vs åyîxhe des vatches !"; et leye responde: "des cenes ki dnénxhe" (L. Mahin). F. produire.

III. [v.s.c.]

1. shofler foirt, tot djåzant do vint. Waite on pô come l' air dene: les sapéns vont ttaleure siketer.

2. bawer foirt. Les tchéns dnént a tot sketer (J.J. Gaziaux).

IV. si dner [v.pr.] divni pus lådje, pus coriant tot dvizant di cayets d' cur. Les noveas solés serèt ene miete, mins i s' vont dner tot s' afroyant.

| dinêye / dnêye [f.n.]

1. sacwè k' on dene. F. don. >> esse di dnêye: esse lådje, diner voltî ene dringuele. Li martchand d' crinmes-glaeces aveut bea shofler: les peres n' estént nén di dnêye ci djoû la (A. Goethals). Loukîz a: Dinêye. F. se montrer généreux. >> esse a l' dinêye: esse presse a dner ene boune dringuele. F. être dans de bonnes dispositions.

2. (mot d' bankî) cwårs k' on dene al banke po mete so s' conte. F. versement.

3. (mot d' éndjolisse) infôrmåcion, nombe, esplikêye, rizultat metou avou ds ôtes en on fitchî po k' on-z overe dissu pus åjheymint. On dit eto: bayeye. >> fond di dnêyes u: soûmint di dnêyes u: båze di dnêyes: fitchî avou les dnêyes. F. base de données. Ingl. database. Arabe: qaaida.

| dineu / dneu, dineuse / dneuse u dinresse [o.f.n.]

1. li ci (cene) ki dene. On dneu d' sonk. F. donneur, donateur.

2. dineuse, dinresse (femrin): vatche ki dene bråmint do laecea. On dit eto: dinante. F. bonne laitière, haute productrice.

| dinaedje / dnaedje [o.n.] no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "diner". On bistocaedje, c' est li dnaedje d' on pris a ene sakî. On dit eto: rindaedje; Loukîz a: donåcion. F. don, gratification, distribution.


Etimolodjeye et tcherpetaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

diner 
latén "donare" (minme sinse).
dinêye 
sustantivé pårticipe erirece.

Parintêye[candjî | candjî l' côde wiki]