Motî:dobe

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "dobe" est recråxhî sol Wiccionaire

dobe

I. [addj.]

1. fwait(e) deus côps. Comint fjhoz, so voste éndjole po on dobe sorlinaedje ? F. double. >> serer l' ouxh a dobe sere: tourner deus côps l' clé. F. à double tour. >> dobe muret; dobe carantin, dobe djalofrene: sôre di fleurs des cortis, avou deus fleurs sol minme montant. >> dobe simele: simele fwaite di deus coûtches. des solés a dobès smeles. >> des solés a dobe costeure: ricozous deus côps. >> aveur, mete on dobe kinet; u: on dobe couyon; u: ene dobe coye; u: ene dobe crole: (cwårdjeu: coyon) èn nén fé on pli, dabôrd k' on-z aléve; li ci ki måke radjoute deus royes (deus lenes), sol "ruslî" a 7 royes la k' on mete les rzultats. Si vs continouwez, vs åroz ene dobe coye. F. capot. >> èn ome a dobe vizaedje: ki bawe avou les tchéns° et hoûle avou les leus. >> dobe betchete: (croejhete) deus betchetes ene dirî l' ôte (disco-, re-, ac-). >> dobe U: rl a: doblu.

2. foirt (fwait d' deus bokets, u fwait a deus côps. I lyi fåt dedja des berikes a dobe veule. Del dobe bire.

II. [o.n.]

1. li dobe: deus côps ostant. Ût, c' est dobe di cwate. I nd a l' dobe di mi. I m' a fwait payî l' dobe do pris. Dji l' inme dipus k' tot å monde, et dj' vôreu bén k' les eures årént l' dobe di sgondes. I fåreut bén l' dobe d' eployîs asteure po rinde råjhon åzès djins ki nos vegnnut trover (F. Barry). rl a: radobe. F. le double.

2. coûtche di mousmints metous onk so l' ôte. Bén t' end a des dobes: ti n' pous må d' aveur froed. >> on solea d' deus dobes: on foirt tchôd solea. Enute, el solea lurè d' deus dobes. rl a: lure les cwate soleas.

3. onk des fis d' on fyi. >> do tchetea di shijh dobes: do fyi d' coibjhî avou shijh brantches.

4. sicrijhaedje fwait deus côps. Dji wåde todi l' dobe des akes do notåre. F. double, duplicata, copie.

5. (cwårdjeu) fijhaedje di tos les plis. Dj' ans fwait ene dobe. Il ont fwait dobe. Nos avans fwait deus dobes en erote. >> schaper l' dobe: a) fé on pli å dierin moumint, po-z espaitchî les ôtes di les fé tos. On dit eto: rischeure. b) vini djusse a pont po schaper des djins d' on mwais cwårt d' eure. F. intervenir juste à temps, judicieusement.

6. (mot d' verreye) veule di fniesse 4 mm sipès. >> dimey dobe: veule di fniesse, 3&nbps;mm sipès.

7. dobe vôte (pacô fwaite avou del boûkete), avou del makêye å mitan, et k' on magne bén tchôde (especiålité di Nivele, di Bince). Les aclots mindjèt voltî des dobes l' ivier. Dj' a trové des dobes di Bince; dj' els alans sayî. rl a: crås froumadje, betchiye. >> Catrene a dobe: dobe di Bince.

8. usteye do coibjhî. F. pince à monter.

9. (v.m.) a) viye pîce di manoye d' on cinteme. Deus dobes, ça fwait ene çanse, et dijh dobes on gros sô. rl a: djigot, djigue. b) viye pîce di manoye valant l' cwårt d' on sô. Shijh dobes, c' esteut on sô et dmey.

10. fé les dobes (mot d' sôteuse al coide) potchî hôt assez po leyî passer deus côps l' coide.

| dobmint u doblumint [adv.] deus côps. Vos estoz dobmint coupåbe. C' est dobmint biesse. Vos avoz yeu dobmint råjhon. F. doublement.


Parintêye: