Motî:pårler

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Motî:pårleu)
Potchî a: naiviaedje, cweri

pårler (codjowaedje 1; codjowaedje 2)

I. [v.c.] cåzer. I n' pårlêynut nén arabe; i pålnut berbere. Loukîz a : djåzer, dvizer.

II. [v.s.c.]

1. cåzer. Trop pårler nût. Les djins di ç' costé ci, c' est des djins ki xhuflèt, ki pårlèt po n' rén dire, ki pårlèt po djåzer (J. Beaucarne). >> pårler del narene (u: do nez): pårler tot fjhant passer l' air på nez. F. nasiller. >> pårler netmint (u: håynetmint): dire todroet çou k' on pinse. Loukîz a: platezak. F. sans ambages.

2. cåzer dvant les djins u d' ene grandiveuse manire. Li ci ki pårlêye insi, c' est Karel Vinck, mwaisse des mwaisses e l' Flande (J.Cl. Somja). Loukîz a: plaider, plaiti. F. parler, discourir, s'exprimer.

| pårler [o.n.]

1. manire di djåzer. Il ont on pårler d' barakî.

2. lingaedje ki n' est nén ricnoxhou. Il a lomé s' motî: "diccionaire do pårler del Gléjhe". Dj' a rtrové des mots ki sont bén d' après Djiblou avou l' accint ki saetche ene miete après l' pårler d' Djåçlete ou k' on rtrove co do costé d' Nivele, mins k' on n' direut nén a Nameur (J.F. Brackman). Loukîz a: pårlaedje, cåzaedje, patwès. F. parler, dialecte, idiome. >> rifonde les pårlers d' on lingaedje: fé on cmon scrît lingaedje. Ehåyî on lingaedje, c' est travayî dsu, metans candjî l' ôrtografeye, fé des noûmots ou rfonde les pårlers dins on seul sicrît lingaedje (L. Hendschel). F. normaliser, standardiser une langue dialectalisée.

| pårlaedje [o.n.] no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "pårler". A tos les vîs ki dins l' pårlaedje Si leyèt åjheymint ndaler Dj' elzî di dins m' bea lingaedje Våt mî s' taire ki d' må cåzer (F. Vanuffel). Li Cossey di l' Urope a metou so pî li Påye Uropyinne des Lingaedjes Dilérins pask' on s' a rindou conte k' gn aveut des pårlaedjes k' estént a schape di disparexhe (J.L. Fauconnier). Françwès Loriaux aveut fwait ene tchanson avou tos vîs mots walon, et l' lomer: "pårlaedje congolès". F. langage, parole, expression, élocution, propos, parler, dialecte, idiome, patois, argot.

| pårleu, pårleuse u pålresse u pårlêyresse [o.f.n.] li ci (cene) ki pårlêye. Les politikeus s' ebracnèt voltî avou les beas pårleus ås liårds (L. Pieters). F. parleur.

| pårlî [o.n.] advocåt. Avou les femes, i saye di rire; Mins nerén, i n' a nén l' manire; I n' les såreut ddja adawyî, I n' a nén l' badjawe d' on pårlî (I. Buttitta, rat. pa L. Mahin).


Parintêye[candjî | candjî l' côde wiki]

Mots d' aplacaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Hårdêye divintrinne[candjî | candjî l' côde wiki]