Motî:plantche

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Motî:plantchî)
Potchî a: naiviaedje, cweri

plantche [f.n.]

1. long plat bwès soyî bén a mzeure. So les cleuses et les plantches, totavå, les dmeys pans les cwårlets, mitchotreyes et gozåds Ritoumént doûcetmint tot rawårdant l' pratike (L. Lagauche). Dizo èn abatou d' plantches, ene bascoule, et des meyes di cayets d' bwès etassés divins ene coine (G. Alexis). Gn a co sacwants plantches clawêyes eshonne po siervi d' tåve et rlaver les bidons (J. Vandereuse). vos fåt raboter les plantches al sipexheur kel truskin vos årè mostré (L. Somme). Loukîz a : plaenrece. F. "planche". >> plantche kitaeyrece: plantchete po ctaeyî l' amagnî. >> plantche ås tåtes; >> plantche ås fadêyes: plantche po fé ses fadêyes. F. "planche à tartiner". >> aveur do pwin sol plantche: aveur bråmint d' ovraedje divant lu. >> on moirt sol plantche: on moirt e viyaedje (å cmince, metou so ene simpe plantche, k' on lyi aléve dire si tchaplet) Cwand gn a on moirt sol plantche on dimegne, gn a co onk ki shût dins les shijh samwinnes. >> plantche bouwrece°. >> les plantches: a) scanfår di teyåte. Avou s' boune bouye tote ronde come ene plinne lune ene claire nute d' esté, si ptit tchapea rabatou so si hanete, Châles Trénet ridjibléve so les plantches come on hardi pierot (B. Hosslet). b) li teyåte lu-minme. Tot djonne, les plantches l' assaetchèt, et docô, il est rmårké pa les meyeus redjixheus do moumint (P. Habets). >> monter so les plantches: fé do teyåte. >> fé l' plantche: dimorer stindou so s' dos, dissu l' aiwe. >> Li Plantche: no di sacwantès plaece del Walonreye (Lodlinsåt, evnd.), la k' gn aveut ene plantche po passer houte d' ene aiwe. Loukîz a : Hulplantche.

2. (djeu d' beyes) longue sitroete binde di bwès, bén ecråxheye, la k' on hene li bole. Li bole a corou e plin mitan del plantche et fé tchaire li dame ki s' a ståré et rviersî totes les ôtes; il aveut fwait nouv, do prumî côp (L. Somme).

3. longowe plake di plastike u d' agloumyî bwès. >> plantche a ristinde; pitite longue tåve ki s' riploye, po ristinde. >> plantche al toele; u : >> plantche al vwele: sôre di plantche e plastik avou ene toele après, k' ene djin tént bon po rider so l' aiwe (spôrt et amuzmint). F. "planche à voile". >> plantche ås roletes: pitite plantche avou des rôletes dizo, et racrolêye padrî po rôler rade (spôrt et amuzmint). F. "planche à patins ". >> plantche di seuf: plantche po rider so les waches (spôrt et amuzmint). F. "planche de surf".

4. paedje di binde d' imådjes. F. "planche de BD".

plantche bouwrece
Ene plantche di binde d' imådjes

| plantchete [f.n.]

1. pitite plantche. So on boket d' plantchete, on-z aveut scrît "boune anêye" al tûle (L. Piron). F. "planchette". >> les djaeyes volnut al plantchete: ? Si ç' aureut yeu stî l' såjhon, les djaeyes årént seurmint volé al plantchete e-z etindant l' ban chinwès poussî pa tote el binde å dierin mot da Clådimir (F. Barry). >> monter al plantchete: si rtrover pindou après les panes avou, dandjreus, ene plantchete padzo, po on tchvå atelé a d' ene tcherete ki ca a cou. El pôve carcan manke di monter al plantchete cwand les sôdårs volnut griper sol djéndjole (F. Barry).

2. (pus stroetmint, el rilidjon catolike) pitite plantche k' i gn a padrî l' bawete do cofessionå, et kel priyesse rissaetchive å hôt cwand i vleut cfessî ene djin. >> diner l'plantchete: rifuzer l' absolucion, a cfesse, tot rclapant l' plantchete do cfessionå. >> aveur li plantchete: èn nén rçure li pardonaedje di ses petchîs, a cfesse. >> riclaper l' plantchete al narene: (imådjreçmint) dire nonna a ene sakî. Djihan d' Bavire, dji lyi rclape li plantchète al narene (J. Brumioul).

| plantchî [o.n.]

1. plantches metowes ene dilé l' ôte, sovint po poleur roter dsu. Ele ni savtêye djamåy pus k' so do plantchî (A. Laloux). Li triboulom, c' est ene sôre di plantchî avou des craeyes dins la k' on-z a stitchî des pires. F. "plancher". >> fås plantchî: plantchî metou po catchî ene sacwè, mins k' on n' pout nén roter dsu. >> mi amagnî fwait plantchî: i n' passe nén; dji nel sai didjerer. Matante tûtlêye cobén on verkin cwand si amagnî fheut plantchî (P. Maudoux). F. "nourriture reste sur l'estomac". >>  rabressî l' plantchî: toumer. F. "faire une chute".

2. prumî astaedje d' ene måjhone. Dj' avéns deus tchambes å plantchî. Avou tot l' grin, li plantchî aveut foncî. On dit eto : la-hôt. F. "étage". >> sol plantchî: å plantchî. Fijhoz tot dous djim' va monter sol plantchî (L. Remacle). F. "à l'étage". >> les plantchîs: les tchambes å prumî astaedje. Dj' a rnetyî tos les plantchîs. F. les chambres à l'étage.

3. astaedje. I dmorént å troejhinme plantchî. D' ene viye cassene, end avént fwait ene bele måjhone a deus plantchîs (G. Renson). Vos trevåtchîz l' Plaece di l' Univiersité, et vs arivez al Fondåcion Humblet, et c' est å prumî plantchî (Y. Paquet). F. "étage".

Parintêye[candjî | candjî l' côde wiki]

Mots d' aplacaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Hårdêye divintrinne[candjî | candjî l' côde wiki]