Motî:ricnoxhe

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

ricnoxhe (todi possibe) / rkinoxhe u rconoxhe (pacô drî ene voyale) (codjowaedje)

I. [v.c.]

1. sawè fé l' diferince eter deus sacwès. Savoz bén cmint k' on ricnoxhe on måye d' agaesse d' ene frumele ? Li måye est noer et blanc eyet l' frumele blanke et noere (R. Viroux). F. reconnaître, différencier, identifier. >> Li boû ricnoxhe si ståve: po ene sakî k' est dins ses waibes, et ki s' kidût sorlon. >> on ricnoxhe l' åbe a ses fruts: on djudje ene sakî a çou k' i fwait. >> ricnoxhe les måles foû des frumeles: bén vey li diferince. F. distinguer.

2. préjhî, diner si djusse valeur a ene boune accion. Si les djins vlèt rconoxhe les siervices k' on tchén a rindou, k' il elaxhénxhe avou des såçusses ! (H. Petrez). F. reconnaître, apprécier.

3. dire k' oyi a èn acuzaedje, èn ametaedje, u k' èn efant est da sinne. I n' ricnoxhe nén ses flotches. C' esteut l' fi da l' abé Schinon; i l' aveut ricnoxhou. F. reconnaître, avouer.

II. si ricnoxhe [v.pr.] ritrover si tchmin. F. se repérer.

| ricnoxhance / rkinoxhance u rconoxhance [f.n.] cwålité d' ene sakî ki ricnoxhe li bén k' on lyi a fwait. Minme vos propes efants n' ont pupont di ricnoxhance por vos (D. Vanderstoken).

| ricnoxhant, ricnoxhante / rkinoxhant, rkinoxhante u rconoxhant, rconoxhante [addj., padvant u padrî] ki mostere del ricnoxhance. Pôreut vali ki les djonnes serént ricnoxhants avou les vîs ki vicnut dins l' angoxhe et les tourmints (P. Renson). Si vos m' vôrîz rinde mi feme, dji vos sereu ricnoxhant tervi terdam (A. Maquet). rl a: rimerciyant. F. reconnaissant(e).

| ricnoxhåve / rkinoxhåve u rconoxhåve [addj., purade padvant] ki pout esse ricnoxhou (owe). F. reconnaissable, identifiable, différentiable.