Motî:rilever

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

rilever u erlever / rlever (codjowaedje)

I. [v.c.]

1. rastamper (ene sakî, ene sacwè k' a toumé), fé monter pus hôt (ene sacwè, on salåre, evnd.). C' est ene flaxhe d' ome, saiss; dji n' el såreu rilever s' i vénreut a toumer. Li Djhan a rlevé l' tiesse so l' ôrlodje ki zûntêye totes ses convoyes di rvén di rva (L. Somme). Del nute, il a toumé on walea, on ptit, djusse çou k' i faleut po k' les yebes rilevénxhe li tiesse (M. Frisée). Ses ptitès mwins d' efant rilevént s' blanc dvantrin, ubén ele les croejhléve so s' vinte, e tournant ses pôcets (A. Yande). F. "relever, rehausser, majorer". >> rilever ene sakî come moite: a) el rastamper tot creyant k' elle est moite. b) el tini po moite. F. "considérer comme mort". >> on n' rileve nén les moirts: (imådjreçmint) dijhêye (ås cwårdjeu) po mostrer k' on n' pout nén aler rvey les cwåtes k' ont toumé.

2. (imådjreçmint) djonde, emantchî (ene sakî). Li Djhan, Manu l' aveut rlevé on bea vî côp; c' est lu ki l' aveut yeu, l' Mareye (A. Laloux). Dj' a vlou frecanter mins dj' a stî rade erlevé (M. Colombin). F. "berner, abuser, mystifier". >> esse rilevé pal cingue; u : >> esse rilevé pa les potches; riçure ene bele luçon. A çki dj' voe, li coirbå a co stî rlevé pa les potches på rnåd (C. Tombeur). F. "recevoir une leçon".

3. rimarker. I fåt rilever k' el condicion est impossibe dins l' prumî cas, et possibe dins l' deujhinme. Jules Vandereuse a eto rilevé les prumîs tecses des scrijheus e walon del province di Lussimbork. Loukîz a : prinde efet a. F. "relever, noter, remarquer, répertorier".

4. aler vey a (ene sacwè la k' on ratind k' il î arive åk) et prinde çou k' gn a la. Rilever ses bricoles, on cep, si emilreye; rilever ene beyôle k' on-z î rascode del seuve. Di tinzayeure; i reyussixhént a rlever des spinokes et des ptits govions gros come des cigaretes (F. Barry). Loukîz a : rilevrece. F. "contrôler, surveiller, inspecter et recueillir".

II. [v.n.d.c.] rilever di : esse kimandé pa; esse dizo (ene ôte administråcion). Li signorreye di Viyance rilevéve del signorreye di Mirwå. F. "relever de, être sous la dépendance de".

III. si rlever [v.pr.] si lever, dabôrd k' on-z esteut coûtchî, u adjnoyî. Po s' mete a djnos, ca n' a fwait k' on tins; mins po s' rilever: nén moyén : nos tchanteus avént si bén tûtlé k' i tcheyént tertos onk so l' ôte (J. Osselet). D' ene trake, i s' a rlevé foû di s' tcheyire, s' escourci, et-z evoyî tolmonde å diåle (L. Somme). >> on s' rilevreut del nute po ndè magnî: dijhêye cwand on magne voltî ene sacwè; u cwand on nd a bråmint. Des canadas, end a-st a hotche ciste anêye ci; i s' fårè rlever del nute po ndè magnî.

rilevaedje u erlevaedje / rlevaedje [o.n.]

1. no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "rilever". F. "relèvement, rehaussement, majoration,".

2. sistinme idrolike des tracteurs ki lzî permete d' ateler èn ekipaedje a tere, et del lever al boune hôteur. foirt vite les båres fåtcheuses lateråles et les ôtes poirtêyes so Ii rlevaedje ont-st arivé (R. Georges). F. "relevage".

| rilevrece u erlevrece / rlevrece [f.n.] (mot d' cotlî) costé k' on pout rlever d' ene coûtche ås verdeures.

| rilevêye u erlevêye / rlevêye [f.n.] rimarke, sacwè k' on note. F. "remarque, note, observation".

| rilevé u erlevé / rlevé [o.n.] muzeure, note. F. "relevé".