Motî:rilignî

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "rilignî" est recråxhî sol Wiccionaire

rilignî u erlignî / rilignî (codjowaedje)

I. [v. sins djin] fé pus doûs, tot djåzant do tins, ki dmeure toltins dizeu zero, adon ki dvant, i djaléve tofer. Li vint a tourné, por mi, i va rlignî (P. Defagne). Li tins s' radoûcixh; i va rlignî (A. Balle). Cwand i rlegne, les meurs sonnèt (H. Forir). Les semaedjes schitèt cwand i rlegne (L. Boulard). I fåreut ki cist emårlaedje la fijhaxhe rilignî (Motî d' Djivet). F. faire un temps de dégel.

II. [v.s.c.]

1. fonde. Li glaece rilegne. F. fondre.

2. disdjaler, tot djåzant d' ene ahesse k' esteut prinjhe del glaece. Li robinet rlegne. Mouze rilignrè sins oister (H. Forir). Les toets rlignèt (E. Dethier). F. dégeler.

3. disdjaler, tot djåzant d' èn edjalé amagnî. Dji rexhe li tchå di l' adjaloe al nute, come ça el rilegne tot doûçmint. F. se décongeler.

4. (imådjreçmint) si sgoter. F. couler. >> aveur si nez ki rlegne: aveur todi ene gote å nez, di cåze d' on matchurea.

III. [v.c.]

1. fé fonde. Li solea a rlignî l' flô. El plouve erlegne el nive (F. Deprêtre et N. Nopère). F. faire fondre.

2. disdjaler. Dj' a rlignî l' tchå k' esteut e frigo. F. décongeler.

3. bate sins remission, dins les djeus d' cåtes, u les djeus d' cwårs. Il a stî rlignî, mi ome. On dit eto: ploumer. F. décaver.

"rilignî" est on viebe tipicmint walon, ki wangne minme so l' aire do picård

Disfondowes: r(i)lignî, (è)rlignî, r(i)ligni, r(u)lignî, (è)rlègni, (è)rlègnî, r(i)lègnî, (è)rlignî-n, r(u)ligner, r(u)lignè, r(ë)ligner, miersipepieuzmint el mape A.L.W. 3.24 ey el notule A.L.W. 3.85.

Etimolodjeye: viebe fwait sol bodje latén lenus (doûs, nén froed), avou l' betchete r(i)- / (e)r- (ridivni doûs).

| rilignaedje u erlignaedje / rlignaedje [o.n.] no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "rilignî". Av dedja tchåfé d' l' aiwe pol rilignaedje do saiwoe ki dji vs a dit? (H. Forir). Hinri Crotchet voyaedjive sovint cwand les aiwes estént grosses après èn oraedje u å rlignaedje del nive (Paul Siméon). On dit eto: rilén, disdjalaedje, dislignaedje. F. dégel, décongélation, fonte des neiges, débacle.

Disfondowes: r(i)lignèdje, (è)rlignèdje, r(u)lignadje, (u)lignèdje, r(u)lignâdje, (è)rlignâdje, r(i)lègnadje, (è)rlègnâdje.


Parintêye: