Motî:touwer

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li mot "touwer" est recråxhî sol Wiccionaire

touwer (codjowaedje)

I. [v.c.]

1.mori. Cwand on towe les djonnes, li tchete ritchesse tot d' shûte. (ramexhné pa J.J. Gaziaux). I pårteut, a môde di rén, al nute po ndaler touwer on live (R. Painblanc). Fåt saveur ki tote l' anêye, i poite del dinrêye tchaeke côp a l' minme plaece ås ciers et ås singlés po ki s' mwaisse, bén ahouté so s' djoke, les towe sins s' fé do må al såjhon del tchesse (L. Chastelet). Dji djeure sol tiesse di m' pa ki c' est nén mi k' l' a touwé (G. Simenon, rat pa P.H. Thomsin). Loukîz a : macsåder, spater, dizindjner. F. "tuer, occire". >> touwer l’ tins : sayî d’ s’ ocuper, cwand on n’ a rén a fé. On dit eto: coshcirer, kixhiyî l’ tins. F. "tuer le temps".

2. distrure (ene sacwè k’ on-z î tneut foirt). C' est ene devaståcion, c' est come on tchamp d' bataye, On a touwé m' viye voye, mi veye voye di scolî (L. Renard). F. " tuer, anéantir, ruiner".

II. si touwer [v.pr.] si fé mori, si dner do må. Vike bén, inme bén et si l' powete, li sot k' ti blåmes Si towe po mete sol monde on pô pus di beaté Nel plin nén, minme si s' cour est sol pont do sonner (J. Mignolet). Loukîz a : s’ aschiner, si drener.

| touwaedje [o.n.] no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe « touwer ». Dji n' serè nén la pol touwaedje do pourcea. Italêye 1997 : po dzindjner l’ pesse des poyes : touwaedje di 13 miyons d' oujheas (L. Mahin). C' est bén a cåze di ces indjustices sociåles la k' i gn aveut tant d' mizeres di totes sôres sol payis, et k' i gn aveut tant d' volreyes, di touwaedjes et d' bindeyreye ([G. Lucy]]). Loukîz a : moude. F. "sacrifice, abattage, meurtre, assassinat, exécution, liquidation".

| touweu, touweuse u touwresse [o.f.n.] li ci (cene) ki towe (des biesses, des djins). Fineye li dicåce pol craxhåd: li touweu aléve passer dmwin (R. Dedoyard). F. "tueur". >> touweu d’ pourceas, di robetes: onk ki vneut touwer les biesses dins amon les ptitès djins.

| touwreye [f.n.] touwaedje di djins sins rastina. Cisse clapante bistoke, li democraceye, apoirtêye pa les Amerloches a côp d' bombes et d' touwreyes, les Irakyins n' avént nén dmandé après (L. Mahin). Djan des Djniesses esteut avou mi A Tchatila Çou k' i scrijha, c' est l' seul sovni Di ç' touwreye la (L. Mahin). L' oteur raconte adon cisse guere la, po nos transmete si messaedje: si dressî conte totes les gueres et les touwreyes (P. Otjacques). Loukîz a : peupe-sipata, mangonreye, botchreye, ofraedje. F. "tuerie, massacre".


Parintaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Fåsse parintêye

Hårdêyes divintrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]