Motî:vî

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Motî:viyreye)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

, viye [addj., todi padvant]

1. k' est dins l' dierin boket di s' veye, tot cåzant d' ene djin, d' ene biesse, d' ene plante. On vî ome; ene viye vatche; des vîs tchinnes; des vîyès hesses. Loukîz a : aviyi. F. vieux, âgé. >> vî scorion; u: viye gueuye; u: vî stok; u: vî stoumak; u: vî strouk; u: vî nuk: atôtcha po on bon soçon. F. vieille branche. >> vî paltot: fotant lomaedje d' onk k' est vî. Pôve vî franc ! bénvite, ti n' serès k' on trigu; t' esteus l' cou d' tchåsse des vîs paltots (R.T. Ster). El rindez-vos des vîs paltots, c’ est bén li meyeuse des dicåces (J. Boulard). I hagne et pite et raetche al gueuye Di nos vîs paltots (L. Mahin). F. vieux chnoque, ancêtre. les vîs djoûs (d' ene djin): si viyesse. Il a ratchté l' måjhone po-z î vni passer ses vîs djoûs. F. vieillesse, retraite.

2. pus vî k' est a ene ådje pus avanceye ki ls ôtes. F. aîné. >> li pus vî des valets, des båshelesli ci (cene) k' a vnou å monde li prumî (ire). F. fils aîné. >>  droet° do pus vî des fis.

3. k' a stî fwait divinltins, et k' on n' fwait motoit pus. On vî meube, ene viye oto. Loukîz a : forpassé, forcrexhe. F. vieux, dépassé, démodé, désuet, obsolète. >> vî sistinme, viye môde: manire di fé come divinltins. Dj' inme co mî l' vî sistinme. Dji fwai co come al viye môde. F. mode traditionnelle, ancestrale. >> Vî Sistinme: måke di peket. >> vî tchinisse°.

4. k' a egzisté do tins passé. I ramasse les viyès manoyes. Loukîz a : ancyin. >> vî papî: documint do vî tins. Loukîz a : vîs-papîs. >> Vî Payis: manire di lomer l' Walonreye, po les Walons del Wisconsene. I n' creyeut nén k' å Vî Payis, il avént ddja des tårmakêyès voyes (ramexhné pa F. Lempereur). >> vî walon°, vî francès°. >> vî scrijha: Loukîz a : sicrijha, scrîta. >> Vî Redjime: Ancyin Redjime. F. Ancien Régine. >> do tins do vî Bon Diu°; u: do vî Hinri°.

| viyreye u vizreye [f.n.] vî tchinisse. La lontins k' ces tchambes la ni siervèt pus; on-z a tchôkî des meubes et des viyreyes didins (E. Gilliard). Loukîz a : trigu, rikete, vî tchinisse, vî cayet. F. vieillerie, antiquité, antiquaille.

| viyesse [f.n.] termene del veye d' ene djin u d' ene biesse la k' elle est viye. Escuzez l' pôve viyesse ki n' sait pus serer ses fesses (A l' eglijhe di Bålet (tchanson). Ci tchvå la est tot moxhî el tiesse di viyesse (ramexhné pa C. Grandgagnage). F. vieillesse. >> mori d' viyesse: mori pask' on-z est trop vî. On dit eto : mori di s' bele moirt. >> Nos estans d' ene viyesse !: nos estans foirt vîs.

Parintêye[candjî | candjî l' côde wiki]

Mots d' aplacaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Omonimeye coinrece[candjî | candjî l' côde wiki]

"viye" (et eto "vî") pout esse omonime, coinreçmint, di :

  • veye 1 (vicaedje, vicåreye)
  • veye 2 (gros gros viyaedje, purade dins les nos d' plaeces)

Disfondowes[candjî | candjî l' côde wiki]

vî 
, vîy, viè; ;viye : vîye, vîle, viye, vîhe, vîhye, vîche, vîe, vièye.
viyreye, vizreye 
viyrèye, vîzrèye, vîjrîye, vîzrîe, vîrèye.
viyesse 
vîyesse, vièyesse.

Hårdêyes divintrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]