Pîtin des bedots

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « pîton », loukîz cial.

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « pîton », loukîz cial.

Li pîtin des bedots u pîton do moton pus rålmint blanc-må, c' est ene maladeye des pates des bedots ki rotèt tofer dins des frexhès plaeces, come les fagnes, les prés, les biedjreyes avou toplin des broûs. Å pus sovint, ele si prind d' ene berbis a l' ôte.

Cåze

Li prumire cåze, c' est l' mateur ki dmeure inte les deus ongletes.

Adon, li microbe do moraedje des texhous, Fusobacterium necrophorum (davance Sphaerophorus necrophrus) va fé pouri l' coine k' est ådvins d' l' onglete, dilé l' espåce inte les deus ongleas, dilé l' talon. C' est la l' pus tinre plaece del coine di l' onglete. Ci bactereye la si trouve totavå l' evironmint, so les waides et dins les biedjreyes, et minme dins les boyeas des bedots. Mins ele ni provoke nou må so ene pea u on shabot di boune sortinance.

A ç' moumint la, gn a ene måhaiteye bactereye, Dichelobacter nodosus (davance : Bacterioides nodosus, ki vike sol pea d' inte les ongleas des bedots et sol coine k' a pouri cåze del frexheur. Li microbe ni sait viker dins l' totåtoû, la k' i mourt so nén co deus samwinnes. C' est lu ki va evayi l' epidieme di l' onglete, ey adon, schåyî li coine des moles texhous do pî.

A l' apôzite di bråmint des ôtes microbes, ces deus bactereyes la ni stombièt nén les sistinmes di disfinse do coir. Adon, gn a nou «eploctaedje naturel» des biesses malådes, ki plèt ricmincî l' maladeye les anêyes d' après.

Minêyolodjeye

Li maladeye si rescontere dins tos les payis la k' on-z acleve des bedots, mins bråmint dpus la k' i ploût sovint. Elle î est pus corante les tchôds moes do bontins, di l' esté et do waeyén-tins. Dins les setchs payis, on nel rileve ki les anêyes k' il a bråmint ploû.

Les berbis et berås sont pus sovint acsûts ki les agneas.

Dins on tropea, disca 70 åcint des berbis polèt esse malådes, mins ele n' è crevèt nén grande rascråwance mins basse morance.

Li minme må si pout vey eto ås gades.

Mins les blancs-mås des bovrins n' ont rén a vey avou l' pîtin.

Senes clinikes

Did lon, on sait ricnoxhe li pîtin tot veyant les bedots adjnolés po waidyî.

Les pates di dvant sont pus sovint malådes ki les pates di drî.

I lzî vént come des blancs mås ezès pîs et i clepèt. Adon, on direut k' i lzî vént des blancs-mås et k' i clepèt. Epwis, on direut ki l' pî lzî pourixh.

Cwand on rtaeye les ongletes, on trouve del poureye coine, ki s' distaetche del fene pea produjhresse di l' onglete.

• 
• 
• 
• 
• 

Médiaedje

I fåt rtaeyî les ongletes des biesses malådes, et mete do daguet dsu.

On pout broûler ledjirmint les plaeces ki l' coine esteut poureye et distaetcheye.

Après rnetiaedje, on pout stritchî avou ene bombe ås antibiyotikes.

Les biesses divèt esse rimetowes dins des pus setchès waide. Les biedjreyes doevnut esse mondêyes et stierneyes.