Rozou-Crinnwik

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
l' Eglijhe di Rozou
li tchapele di Crinnwik
Plake d' intrêye a Crinnwik

Rozou-Crinnwik (fr: Rosoux-Crenwick, nl: Roost-Crenwick), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rashonnés en ene seule comene e 1822 (dizo l' redjime holandès), pu rebané avou Bierlô.

Po l' etimolodjeye et les vîs scrijhas, riwaitîz dins l' esplicant motî a Rozou et Crinnwik.

No di des plaeces di Rozou-Crinnwik[candjî | candjî l' côde wiki]

Les nos d' plaeces di Rozou estént tetos flaminds; sacwants ont stî ratournés e walon, des ôtes ont stî calkés "platezak". So Crinnwik, les nos d' plaeces ni s' dijhnut k' e walon.

Hamteas[candjî | candjî l' côde wiki]

  • Crinnwik (on tîce des djins di tote li comene).
  • Rozou-Goyî gåre.

Ôtès plaeces (Rozou)[candjî | candjî l' côde wiki]

  • A vey avou des tchamps, des prés et des sårts:
    • Ås prés a l' aiwe, e flamind anè waterbam.
  • A vey avou des åbes et des bwès :
    • Å blancs åbes, e flamind anè wite boum (neyerlandès aan de witte bomen)
  • A vey avou des ôtès plantes et des biesses :
    • li rouwale do marcou, e flamind Katèstéhy(Ny Katestecht).
    • Al Vossègraxh (hourlea å Rnåd), flamind anè Vossègrahy (Ny aan de Vossegracht)
  • A vey avou des aiwes :
    • Å vert Fossé, e flamind anè groûnè grahy (Ny aan de groene gracht).
  • A vey avou les tienes et les vås :
    • al Sténberxh, e fl. anè Sténeberhy (Ny aan de Stenenberg, Å tiene ås pires).
  • A vey avou des dmorances et l' ovraedje des djins.
    • al plate tombe, e fl. anè plat tom.
  • Les voyes et les rowes.
    • Al Meulestråt, e flamind anè Meulestråt (ny aan de Molenstraat, al voye do Molén)
  • Ôtès sacwès et målåjhminces :
    • al Hidom (prononcî al Hîdom), e flamind anè hîdom)

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Signorreye di Rozou.[candjî | candjî l' côde wiki]

Li signorreye di Rozou fourit dnêye e 1043 a sint Bietrumé d' Lidje pa l' eveke Wazon. Après, c' est l' famile do minme no ki divna signeur (di 1220 a 1705, å pus tård).

Signorreye di Crinnwik.[candjî | candjî l' côde wiki]

Li signorreye di Crinnwik rilevéve del Coû d' Curindje. Les prumîs signeurs avént l' minme no kel viyaedje. Pu ci fourit les Cwareme (15inme & 16inme sieke), pu les contes di Frezin (Vorsen), e l' ancyinne Conteye di Lô.

Eglijhes[candjî | candjî l' côde wiki]

L' eglijhe di Rozou, dicåçtêye a sint Morice, esteut raloyeye al cene di Goyî-e-Limbork (Jeuk). A Crinnwik, gn aveut ene tchapele Sint-Lorint, k' a divnou ene pitite eglijhe.

Istwere des lingaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

Li candjmint d' lingaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Les redjisses del pårotche di Crinnwik sont e francès dispu 1726.

Tant k' a Rozou, li viyaedje a stî flamind-cåzant disk' e 1850, la k' gn a sacwants Walons ki s' î ont astalé. E 1861, il esteut co rwaiteye come flamind-cåzant avou sacwants Walons. Mins li scole a passé e francès dispu eviè 1850, et l' eglijhe eto. Li lingaedjes d' atôtchance k' a replaecî l' flamind n' esteut nén l' francès mins l' walon. Mins les Walons d' Rozou, e 19inme sieke, aprindént l' flamind d' Rozou el rowe.

Dins les anêyes 1935-1940, E. Legros a trové des djins ki si cfessént e flamind, tot djhant l' ake di contricion e francès.

Ricinsmints oficires[candjî | candjî l' côde wiki]

1846: 227 Walons; 331 Flaminds. 1846: 248 Walons; 265 Flaminds; 46 bilinwes. 1880: 228 Walons; 341 Flaminds; 9 bilinwes. 1890: 240 Walons; 55 Flaminds; 372 bilinwes. 1900: 367 Walons; 147 Flaminds; 161 bilinwes. 1910: 523 Walons 225 Flaminds. 1920: 625 Walons 125 Flaminds. 1930: 622 Walons; 149 Flaminds.

Djeyografeye[candjî | candjî l' côde wiki]

Rozou est a Bijhe di l' otostråde Brussele-Lidje; Crinnwik est a Nonne.

Tuzance walone[candjî | candjî l' côde wiki]

accint walon d' Rozou

  • li betchfessî ea n' est nén bén clawé: totaleure come a Wareme (), totaleure come a Hu (bia).

Difoûtrinne hårdêye[candjî | candjî l' côde wiki]