Troke fonetike

Ene troke fonetike, c' est ene troke di mots ki s' dit d' ene seule trake, inte deus ptitès ahotes dins l' cåzaedje.

Egzimpes di trokes fonetikes

• dijhêye response
• spot
• dijhêye
• fråze avou l' accint tonike bén al fén
• Pitit no et no d' famile, motoit côpé a deus trokes
• deus trokes fonetikes, côpêyes pa ene pitite ahote, avou finixhmint del fråze
• deus trokes fonetikes, côpêyes pa ene ahote claire
• dijhêye, a troes trokes, les deus ahotes n' åyant nén l' minme longueur
• ene fråze avou deus trokes fonetikes claires; li prumire åreut polou esse ricôpêye
• troes trokes fonetikes, bén schåyeyes a troes fråzletes

Fôrmaedje del troke fonetike

Li ratroclaedje des mots dipind di totes sôres di facteurs, inte di zels:

• kimint k' les sont sont prodût fizicmint dins l' boke et dins l' goidje
• les prôpietés acoustikes des sons (hôteur, longueur, rapoirt inte deus sons metous onk dilé l' ôte)
• li manire ki l' messaedje doet esse rissintou på schoûteu u pal schoûteuse (dimande, fén d' fråze, arinnoes, spot et dijhêyes).

Consecwinces pratikes des trokes fonetikes

L' accint tonike si plaece so on mot del troke fonetike, et nén so tchaeke mot.

Li longueur des voyales dipind di leu pôzucion dins l' troke fonetike. E walon, ele sont pus longues s' ele sont metowes al fén, so l' accint tonike.

Li sinteze di pårlaedje pa sûtisté éndjolike a do må di côper l' fråze sicrîte a trokes fonetikes natureles. Aprume dins les ptits lingaedjes, avou waire di dnêyes sourdants.

Li spotchaedje si fwait voltî ådvins del troke fonetike, mins nén a l' atake. Li spotchaedje va don dipinde di cmint ki l' cåzeu arindje ses trokes fonetikes, çou k' est diferin po tchaeke djin, et po tchaeke sôre di dvize. Metans:

Adon‿l' bijhe s' a metou a shofler a crever (ene seule troke, avou spotchaedje ratindou di l' årtike).

Adon, li bijhe s' enonda (deus trokes, avou ene ahote après «adon», sins spotchaedje di l' årtike, come rawårdé)

Adon, l' bijhe s' a metou a shofler (deus trokes, avou ene ahote après «adon», et portant on spotchaedje di l' årtike, nén ratindou).

• ene troke fonetike; li spotchaedje est normå
• deus trokes fonetikes bén claires; l' årtike n' est nén spotchî, come di djusse
• deus trokes fonetikes bén claires; l' årtike est spotchî disrîlêymint, dandjreus tot lijhant on tecse la k' il est scrît spotchî