Betchfessî ô
Li betchfessî ô, c' est on betchfessî scrijha ki rascovere des prononçaedjes ô, on eyet oû.
Les mots les pus corants, c' est trô, côp, sô, sôle (k' a boevou dtrop), sô 2 (cwårs), ôre : dj' ô bén, il ôt deur, ôte, hôt.
Li prononçaedje est foirt naziålijhî e l' Årdene (cåzu on, a té pont ki sacwants scrijheus scrijhèt "ON") eyet al bijhe di Tchålerwè eyet di Nameur (cåzu tot l' walon Braibant).
A Nameur, il est prononcî come on long O; dabôrd omofone do prononçaedje do betchfessî å dins l' minme payis. Il a stî lontins scrît "au" (on trau, on "aute cau"). Il a stî rmetou dizo li scrijhaedje "ô" pa Jean Guillaume. Les mots k' el contnèt fourît-st eplaidî insi dins l' Motî namurwès da Lucyin Léonard.
Dins l' Payis d' Nivele eyet d' Vå-addé-Rozire, il est todi prononcî "oû" a tot côp bon.
E l' Årdene nonnrece, po sacwants mots, il est prononcî come e francès (coup, trou).
Li betchfessî oi si pout vey al tiesse d' on mot (ôre), come åy å coron (Wikt:trô).
Li lete ô riprezinte cobén ôte tchoi kel betchfessî ô.
Li betchfessî ô n' a nén l' minme sipårdaedje ki l' oyon O/OU.
Istwere do betchfessî ô [candjî]
C' est onk des prumîs betchfessîs. Il aveut ddja stî atåvlé oficirmint dins l' franwal Walo + pa Jean Germain eyet Lorint Hendschel (1992).
Etimolodjeye [candjî]
Å pus sovint, li betchfessî ô provént d' on longou "o".
- bôre (erî-rfwait "bora")
- cô (latén collum)
- côp (grek colaphos)
- fô (latén follis)
- ôre (latén audire divnou odire : dins l' vî latén "au" si dijheut "aw", mins radmint, on a dit "o")
- sô, sôle, sôlêye (latén "satullus" divnou saol)
- sô, sôdård (latén solidus)
- trô (gålwès tnoc, troc)
- vôte (latén volvita)
Gn a kékès foû rîles, ki vnèt etimolodjicmint d' on bodje avou l' shuvion "AL" k' a fornaivyî : divni "au" (aw), adon "o", adon "ô"...
