Coccidiôze ås poyes
Les coccidiôzes ås poyes, c' est des coccidiôzes k' acsujhèt les boyeas des poyes.
C' est zeles li cåze d' ene eschite, afeye rodje, pask' i gn a do sonk dins les polenes.
Les rascråwants adjints, c' est des coccideyes, del nindje des Eimeria, ki s' vont edjîstrer dins les celures des finès peas des boyeas, copurade :
- li fén boyea :
- tot å dvant (duwodenom) : Eimeria acervulina, E. Mivati, E. praecox)
- å mitan ey al fén (djedjunom) : E. maxima, E. mitis, E. necatrix.
- li boigne boyea : purade li sôre ki s' lome E. tenella.
Li må n' est nén todi veyåve, mins adon, il espaitche les polets d' crexhe, u les poyes pounresses et covresses di ponre a l' idêye.
Li morance n' est nén foite dins ene poytreye, mins s' deure-t ele lontins. Les crevêyès poyes ont des ptitès rodjès taetches sipårdowes totavå do fén boyea . Po Eimeria tenella, on trove cobén on gros alot d' sonk ki rimplixh les deus boignes boyeas.
Les oûkisses des coccideyes polèt esse veyous sins rujhes å microscope.
Li médiaedje si fwait avou des droukes esprès, inte did zeles :
- l' amproliom
- li diyaveridene
- li pirimetamene
- sacwants sulfamides : sulfadimerazene, sulfakinocsaleyene
- li toltrazuril, li dierin trovou, foirt djinti.
Gn a eto, dispu ene tchoke, des medicamints siconte des coccidiôzes stitchîs dins les alimints po les poyes, come :
- li moninzin
- li salicilamide
- li nitrofurazone
Mins, asteure k' on saye di rsaetchî les radjoutêyès droukes, sacwants siconte-coccideyes, metans li nitrofurazone, ont stî disfindous dins les alimints dins bråmint des payis.
Dispu les anêyes 1990, on-z a diswalpé èn eploctaedje disconte des coccidiôzes, k' est eployî asteure pa cåzu tos les poytîs di poyes pounresses et covresses.
-
boigne boyea, nén co drovou, di des polets d' a pô près 40 djoûs crevés di rodje eschite
-
li minme, après drovaedje : gros alot d' sonk dins l' loumire do boyea
-
oûkisses di Eimeria maxima
