Lurson

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
on lurson

Li lurson (on dit eto : nierson, urson[1], c' est ene pitite biesse ås tetes avou des picas (des picants, des stitchas, des stitchants, des pondants) ki lyi rascovrèt tot l' coir, apus ki l' tiesse.

On ndè trove sovint so les voyes, et s' fé spotchîs pa les otos.

No d' l' indje e sincieus latén : «Erinaceus europaeus»

Famile : ursonidîs

Mins gn a eto des ôtes sôres d' ursons.

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "lurson", alez s' vey sol Wiccionaire

Spårdaedje[candjî]

Mape di dispårdaedje daegnrece

L' irson d' Urope dimeure dins les payis d' Urope coûtchantrece, avou les iyes, disk' ås Payis Bales.

Li lurson come amagnî[candjî]

Il est bon a magnî; on l' out griyî so on braijhisse, après aveur rascovri ses picas avou di l' årzeye. Al fén, on broye li foite tere avou on mårtea, et les dierins picas vnèt avou. On lzès pout ossu :

  • schôder (trimper dins del bolante aiwe).
  • griyî so do strin (mins adon, li coyene est mo deure.
  • gonfler l' biesse dizo s' pea, et fé potchî les picas evoye. [2]

Li lurson so les voyes[candjî]

[[[File:Spotchî lurson.JPG|thumb|spotchî lurson]] Il est sovint spotchî des otos.

Li lurson dins les fåves[candjî]

Ezès fåves do vî vî tins, li lurson riprezinte sovint ene pitite biesse foirt sûteye, ene miete toursiveuse, capåbe di djonde les pus grosses.

On a fwait ene forveyowe biesse do lurson et del linete : li lursete.

Ôtès doûcès croeyances[candjî]

On croeyeut k' les vatches atrapént del mamite cwand elle estént tetêyes d' on lurson u d' ene coloûte [3]

Sourdants[candjî]

  1. Po tos les nos e walon, et leus accints, loukîz al notûle ALW 8 47.
  2. L. Mahin, Ene båke so les bwès d' l' Årdene p. 331.
  3. ramexhné pa Joseph Samray (S28).
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' lurson .