Nameur (veye)

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Vuwe di Sambe eyet del citadele di Nameur

Li veye di Nameur, (on dit eto Nameur li Bele u Nameur li Glote paski les Namurwès magnnut voltî ene sacwè d' bon), c' est ene ancyinne comene del Waloneye, ki s' a rebané avou 25 viyaedjes po fé l' grand Nameur.

Ça a stî l' mwaisse veye di l' arondixhmint do minme no (kel limerotaedje diyalectolodjike poite l' essegne [Na]), et del Province di Nameur.

Nameur, c' est ossu li mwaisse veye del Waloneye.

  • Lomaedje et spotaedje des djins :
    • Lomaedje : Namurwès (F. Namurois)
    • Sipotaedje : les Chwès (bén veyou), les Lumçons (fotant)

Nameur a dné les nos d' famile Nameur, Namuroe, Namurea.

Po l' etimolodjeye et les vîs scrijhas, riwaitîz dins l' esplicant motî.

Djeyografeye[candjî]

Raptitixhaedje do Grognon

C' est la k' Sambe si vént maxhî a Mouze, al plaece k' on lome li Grognon.

Djeyolojeye[candjî]

Nameur est au mitan d'on sinclinal qu'on lome li sinclinal di Nameur. On pout vôy des plis et des des fayes å pid del Citadel.

Istwere[candjî]

On-z î a rtrové des traces do vicaedje 6500 ans divant Djezus-Cri. C' est des bokets d' cayåds et des restants d' biesses, çou ki fwait pinser ki les djins d' adon estént des tchesseus et des pexheus.

Cwand on-z a fwait les grands travos e 1992, on-z a metou a djoû des restants d' èn ome, k' åreut la viké divié 50 divant Djezus-Cri. Jean Plumier, l' årkeyolodjisse responsåve l' a lomé Li pus vî des Namurwès. Et s' soçon Djan-Mareye Antoenne, ki fwait des fougnaedjes sol Citadele, a rtrové les restants d' ene feme et i l' a lomé Li Feme del Citadele. On-z î a rtrové eto des pîces di manoye do tins des Gålwès.

Do tins des Romins, gn a yeu ene voye k' a passé etur Mouze et l' rotche. Et padzo l' rowe Notru-Dame, gn a co des bokets di l' ancyinne voye rominne. Dins les soûmints, on-z a rtrové les arotchmints del voye.

Do cénkinme sieke, gn aveut ddja l' no d' Nameur so ene pîce di manoye. Do tins des Merovindjins, sol Grognon, gn aveut des omes di mestî k' î boutént. On-z a rtrové des brotches (fûles) et des ôtes clicoteas.

Å 10inme sieke, Nameur va demarer, podbon, avou tote ene rîlêye di måjhones ki s' vont basti sol Grognon. C' est a ç' moumint la eto k' i gn årè li prumî meur del veye.

E 1692, Louwis XIV esseréve Nameur, et avou lu, po conter ses frawes, li grand scrijheu francès Racine, et come pondeu Van der Meulen.

E 1970, Nameur fourit lomêye mwaisse-veye del Waloneye, mins li pouxhance politike et economike ni cminça, podbon, k' e 1980.

Les coulots d' Nameur[candjî]

Li vî Nameur est sipoté li respe pask'il est come dins on respe etur Mouze et Sambe.

Les cwate meurs[candjî]

Gn a yeu cwate meurs po retourer Nameur:

  • li prumî, sol Grognon
  • li deujhinme, dins çk' est asteure li rowe des Florifossés, rowe des Schaesseus; et l' Plaece d' Åres.
  • li troejhinme, ene miete pus lon, rowes Hôte et Basse-Mårçale. Rowe Emile Cuvelier et eviè li plaece di l' Iyon
  • l' cwatrinne meur, li rigne d' asteure.

Des ôtes coulots[candjî]

  • Saraze: sipotaedje des djins: les Sarazins.
  • Mårçale
  • Rowe Piconete (asteure li Rowe Fumal)
  • L' Arsouye

Tuzance walone[candjî]

Li vi Nameur

Soces[candjî]

Sicrijheus e walon[candjî]

Tchansons so Nameur[candjî]

Hårdêye difoûtrinne[candjî]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Nameur (veye) .