Såvaedje cécoreye

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "såvaedje cécoreye", alez s' vey sol Wiccionaire

Adjinçna del såvaedje cécoreye

Li såvaedje cécoreye u salåde des tchamps, c' est ene plante, foirt corante, ki crexhe ene des prumires å bontins, el Walonreye.

No d' l' indje e sincieus latén : Taraxacum vulgare u Taraxacum officinale. Mins sincieuzmint, ci n' est nén ene seule plante, mins sawantès plantes foirt vijhenes.

Famile : sitoelacêyes

Motlî[candjî | modifier le wikicode]

e walon[candjî | modifier le wikicode]

a djaenes florins

Li plante a sacwants "idintités":

dins les lingaedjes vijhéns[candjî | modifier le wikicode]

Salåde des tchamps crexhowe so on hourlea d' grand-rote

Discrijhaedje[candjî | modifier le wikicode]

Ele florixh djaene, avou l' montant del fleur come ene buze, avou on laecea dvins. Cwand les fleurs souwèt, ele fijhèt ene ronde bole avou tos ploumions ki volnut evoye.

Uzaedjes[candjî | modifier le wikicode]

ene ki crexhe dins les meurs, et lzès disbrôler

Amagnî[candjî | modifier le wikicode]

Les salådes des tchamps si magnnut come salåde cwand ele sont totes pitites, dj' ô bén divant ki l' montant al fleur ni vegne. Va bén avou des oûs cûts deurs (î radjouter on filet d' vinaigue).

On ndè pout fé eto del sope, avou des djonnès cxhådes, metans.

Si magne ossu e djotlêye come dins l' toufaye gåmesse.

Ele est ritche e vitamene A, vitamene B eyet vitamene C.

Come yebe ås maladeyes[candjî | modifier le wikicode]

  • On dit ele fwait "rnovler l' sonk".
  • Fwait pixhî, did la si no e francès. Adon, ele sogne les rnos eyet l' vexheye.

Come måle yebe[candjî | modifier le wikicode]

Li salåde des tchamps, c' est ene plante foirt voltrûle. Ele pout crexhe so les hourleas, dins les pavêyes, dins les craeyes des meurs. Ele pout dismantchî les pavés. Adon, el fåt fé crever. Dins les cortis et so les rmouyes, elle est rwaiteye come on crouwå.

Dins les floricontes[candjî | modifier le wikicode]

on ploumion

Gn aveut ene djonne feye ki s' pormoennéve dins les tchamps, disbåtcheye. Paski pocwè ? Leye, ele voeyeut voltî on djonnome, mins lu n' l' acontéve nén.

Ele prinda e ses mwins ene bole di pixhelét e sminces. C' est ene tote ledjire sacwè, come ene bouyete di såvlon, k' on voet houte. Li djonnete somadje on grand côp, et les sminces si dislaxhnut. On måvi, temoen del sinne, lyi dit :

- I n' dimeure k' ene simince : vos vs mareyroz dins l' anêye.

Et l' miråke s' a fwait. [4]

Sourdants[candjî | modifier le wikicode]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les såvaedjès cécoreyes .
  1. Li Chwès avri 2015
  2. Live so les plantes do Payis d' Måmdey.
  3. Wiki almand.
  4. Li Chwès avri 2015