Blanke-Nive et les set nûtons (floriconte)

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Franz Jüttner Schneewittchen 5.jpg

Blanke-Nive et les set nûtons u Blanke-Nive et les set soteas, c' est on floriconte.

Il a stî riscrît pa les Frés Grimm e 1812. Li mwaisse persounaedje si lome "Schneewittchen" (Pitite blanke come nive).

E walon, il a stî redjårbé pa På-Hinri Thomsin dins l' live «Contes do bon vî tins» e 2004.

Il est rindjî dizo l' l° 709 dins l' rindjmint des fåves da Aarne et Thompson.

Lomaedje des persounaedjes e walon[candjî | candjî l' côde wiki]

På-Hinri Thomsin, dins s' ratournaedje, n' a nén rwalnijhî l' no del båshele, kécfeye pask' après Lidje, on dit purade "nivaye", et k' "Blanke-Nivaye" sereut on mot a 3 pîs, sounant ene miete halcrosmint. Thomsin n' a nén oizou nerén prinde des nûtons (ou des soteas) po les ptits omes ki schapnut Blanke-Nive (i calkêye djusse li francès "nin").

Lucyin Mahin tot asegnant l' walon a des ptits efants, saya "Blanke-nive", et les efants li repetît voltî dins leus cåzaedjes espontanés.

Harikalar Diyari Snowwhite 7Dwarfs 06042 nevit.jpg

Les set soteas ont tchaeke leu no, mins on n' les trove nén dins les eplaidîs ratournaedjes e walon. Vo lzès cial.

  • Sûtinin (li pus malén; loukîz a «sûti»)
  • Stiernixheu (ki stiernixh tofer; loukîz a «stierni»)
  • Sodoirmeu (ki doime toltins; loukîz a «sodoirmant»)
  • Modjoyeus (todi gaiy; loukîz a «mo»; «djoyeus»)
  • Båbimene (nén trop malén; loukîz a «båbimene»)
  • Mogrigneus (djamåy contin; loukîz a «mo»; «grigneus»))
  • Ombradjeus (ki n' oize måy dire ses sintimints; loukîz a «ombradjeus»))[1]

Li spoûle[candjî | candjî l' côde wiki]

Snow White (1916)

Blanke-Nive, c' esteut ene princesse. On l' aveut lomé insi pask' elle aveut l' pea ossu blanke ki del nivaye (çou k' esteut on sene di beaté, dinltins : gn aveut k' les payizantes k' alént dins les tchamps k' estént rayeyes do solea).

Avou ça, elle aveut des beas noers tchiveas.

Franz Jüttner Schneewittchen 1.jpg

Mins l' mame di Blanke-Nive mora, et li rwè si rmaria. Li måråsse del båshele, c' esteut ene grandiveuse, et ene dimeye macrale, al copete do martchî. Ele cåzéve tos les djoûs a s' miroe, et lyi dmander kî çk' esteut l' pus bele do payis. Tchance eto (pol miroe), c' esteut leye.

Mins come Blanke-Nive crexheut, ele abelixheut todi dpus. On bea côp, li miroe dijha platezak al måråsse ki ç' n' esteut pus leye li pus nozêye djin do payis, mins Blanke-Nive.

Djalote ådla, ele dimanda a on tchesseu d' endaler avou Blanke-Nive dins l' foistreye, di touwer l' glawene et d' lyi rapoirter s' cour come prouve.

Mins l' tchesseu n' ava nén l' hasse di sgozyî l' djonne feye. I toouwa ene bixhe, et ramoenner l' cour al royinne.

Franz Jüttner Schneewittchen 2.jpg

Blanke-Nive, perdowe å mitan des grands bwès, aviza ene loumrote å lon. Elle aprepia. C' esteut come ene måjhinete di popes. Elle î pola moussî, tolminme, et s' î edoirmi.

Cwand ele si dispierta, Blanke-Nive veya, tot åtoû d' leye, set nûtons. Il ascoyît bén voltî e leu djîsse. Ele freut leu manaedje sol tins k' il irént bouter del djournêye dins l' mene.

Mins l' måråsse a todi s' miroe ki n' minte nén. I lyi dirè bénrade ki Blanke-Nive n' est nén moite.

Ki va fé l' royinne, adon ?

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Nos atåvlés pol prumî côp sol Wikipedia walon pa Lucyin Mahin li 1î d' fevrî 2014
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' floriconte di Blanke-Nive .