Cawete -oe

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Li cawete -oe, c' est ene cawete (padecô vicante, afeye moite) di tos nos omrins.

Li cawete -oe provént di sacwantès cawetes latenes, inte di zeles les cawetes -orium (miroe, traitoe, etonoe), -atoriu.

Po les bwès (ônoe, såçoe, tchenoe), c' est l' cawete -etum. Cisse cawete -etum la provént leye-minme d' ene cawete tîxhone -ôth, -ûth[1]

Les prononçaedjes del cawete -oe shuvnut les prononçaedjes coinreces do betchfessî oe.

Li cawete -oe si prononce sovint come li cawete -oes.

Les rîlêyes des nos avou l' cawete -oe[candjî | candjî l' côde wiki]

Pititès usteyes[candjî | candjî l' côde wiki]

Come vicante cawete, metowe après on viebe, ele fwait des nos di des ptitès usteyes, po fé l' accion do viebe : såcloe, peloe, plantoe, coloe, muroe, semoe, saloe, houwoe .

Dins cist uzaedje la, li cawete -oe est sinonime del cawete -a (pela, houwa) et del cawete -rece (semrece).

No d' ene plaece[candjî | candjî l' côde wiki]

  • acawêye a on viebe, c' est l' plaece la k' on fwait l' accion : abuvroe.
  • acawêye a on no : tomboe, schorsoe.

Cawete po les bwès[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins cist uzaedje la, li cawete -oe est sinonime del cawete -ete (sipinete).

Uzaedje del cawete -oe po les noûmots[candjî | candjî l' côde wiki]

Sacwants noûmots e walon ont stî foirdjîs avou l' cawete -oe, copurade après 2000 :

Li cawete -oe dins li scrîta[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins li scrîta, li cawete -oe si pout trover dizo l' cogne -eu, -eux, -eus, -oy, -ois. Ces cawetes la si rtrouvnut dins les nos "francès" des viyaedjes (et des djins), disk' å djoû d' ouy : Launoy, Lhonneux, Xhonneus.

Rifondaedje del cawete -oe dins les nos d' plaeces[candjî | candjî l' côde wiki]

Foû-rîles[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins sacwants nos d' plaeces (Haleu), li cawete -oe dimeure dizo disfondowe -eu. Loukîz a : «pordjet di rfondaedje des nos d' plaece»

C' est eto l' cas avou sacwants cmons nos come "bisteu".

Parintêye[candjî | candjî l' côde wiki]

Po l' cawete -oe des nos d' plaece, li parintaedje fwait voltî rispiter li T des cawetes etimolodjikes "-ôth" et "-etum" :

Hårdêye difoûtrinne[candjî | candjî l' côde wiki]

Sacwants sustantifs avou l' cawete -oe (dedja studyîs sol Wiccionaire)

Sourdants & pî-notes[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Live so les viyaedjes, les hamteas et les aiwes del Beldjike da Carnoy.