Léon Degrelle

Léon Degrelle

Skepiaedje	15 di djun 1906, Bouyon
Moirt	31 di måss 1994, Malaga
Nåcionålité	Bedje
Activités	politikî, gaztî, scrijheu, juriste, officier, personnalité du monde des affaires

WIKIDATA

Léon Degrelle (e walon Leyon Degrele) a skepyî li 15 di djun 1906 a Bouyon ey a morou li 31 di måss 1994 a Malaga.

Il a stî po cmincî, sicrijheu et gaztî. Adonpwis, il a-st enondé li mouvmint recsisse.

C' esteut l' fi da Édouard Degrelle, k' aveut ecoraedjî ès mouvmint.

Vicåreye

E 1943, tot salouwant avou si droet bresse e l' air, al môde Nazeye.

Loukîz a : Recsisse

I vna å monde dins ene famile di grands catolikes. Si pa provneut d' France, et s' mame del Rotche.

A l' univiersité d' Lovén, i va cmincî a scrire toplin des lives. C' est la k' i resconterrè Djôzef Mignolet.

(…)

Leyon Degrelle a stî veyou voltî di bråmint des Walons, aprume el Province do Lussimbork, dins les anêyes 1930. Et s' trovéve-t on k' i cåzéve si bén. Ses djins payént a boere ås djonneas des viyaedjes après messe.

Mins e 1937, il a eto critiké les margouyaedje ådvins do Pårti catolike. Adon, les catolikes l' ont låtchî, ey il a manké d' esse discomunyî (li doyén d' Bouyon a rfuzé di lyi dné l' comunion, todi). Après çoula, il a stî veyou evi des djins.

Tins del guere di 40, a pårti di 1941, i s' declare politicmint po Hitler. La k' il esta on des deus tchîfs del 28inme divizion SS avou Lucien Lippert.

Il ala come volontaire sol front rûsse.

E moes d' decimbe 1944, a l' Ofinsive da Von Rundstedt, i rivna el Walonreye, avou les Almands, al tiesse del divizion d' SS walons.

Après l' guere, i serè codåné a moirt. Mins on n' a måy oizou dmander si estradicion foû d' Espagne, la k' il aveut chwiné. A cåze del "påye civile" k' a shuvou l' arindjaedje des bidons après l' Afwaire Rweyåle. "On n' distere nén les viyès vatches", dijha-t on.

Adon, il a continouwé a tchåfer ses waerbeas å solea del Costa del sol disk' a s' påjhûle moirt.

Ovraedjes

Gazete

E 1936, Léon Degrelle meta so pî Le Pays réel. Ele rexheut tchaeke djoû eyet c' esteut puvite po Brussele. A l' atake, c' ît ene gazete po mete e dvant-plan l' ideyolodjeye recsisse. Adonpwis, avou l' deujhinme guere daegnrece, ça divna onk des poites-messaedjes do Troejhinme Reich.

Jean Doutreligne

Ådzeu d' esse gaztî, Léon Degrelle scrijha eto on roman, e 1951. Li live, c' est « La Grande bagarre ». El roman a stî eplaidî so on no d' pene : Jean Doutreligne.

E 2014, L'Avenir eyet Le Soir ont fé rexhe ene necrolodjeye po Jean Doutreligne, al dimande d' on recsisse. Ces deus gazetes la n' ont, aprume, nén raloyî ç' no la a Léon Degrelle. Cwand i l' ont discovrou, i l' ont rade rissaetchî.

Tuzance walone

Lawdant live e walon so Degrelle.

C' est Degrelle k' a scrît (e francès) l' adrovaedje del ramexhnêye Florilège Wallon (eplaidreyes Rex).

Mins il est dabôrd ricnoxhou come on mwaisse pretcheu. Vola on discrijhaedje di ses spitchs, del pene da Gusse Laloux:

I vos petéve li francès…

Et s' corcyî bonzet roed. Vleur come plonker les djins. Pu s' rapåjhter d' on plin côp et cåzu berdeler tot bas.

Dins on powinme «Radio-Londe», ki discrît l' guere di 40, Robert Bourgeois cåze del dobleure des Nazis e l' Union sovietike (front do Levant), la k' Léon Degrelle esteut avou l' Ledjon walone.

Hitler a dvou prinde el poude d' escampete

Tos ses djenerås corént-st å pus rade

Minme Leyon Degrelle esteut dins l' tatouye

Avou l' ledjon dins les berdouyes.

Mins li pus long scrijhaedje so lu, a môde di platchtaedje, est l' ouve di Djôzef Mignolet e 1937. C' est tot on live e walon di 82 pådjes eyet cénk pådjes di motlî. I s' lome Leyon Degrele, on fré.

Hårdêyes divintrinnes

• Recsisse
• Leyon Degrele, on fré

Hårdêye difoûtrinne

Li djudjmint so Degrelle d' èn Årdinwès d' Ôtchamp (so l' Aberteke)