Molén a l' aiwe

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

On molén a l' aiwe, c' esteut on molén ki rote avou ene rowe enondêye a l' aiwe.

C' est des pareys ki vont co el Walonreye. A Ferire, a Holindje, a Ôdegne (aléve co e 2014), a Djentene, et a Djerpene (rimetou e-n alaedje e 2014).

Did dou vént l' aiwe[candjî | candjî l' côde wiki]

L' aiwe k' on s' e siève pout vni d' ene rivire, d' on rixhot ou co d' ene astantche ki rascod des ptits sourdants dins ene basse.

L' euwe do ri est rachonêye dins l' bî.

Cwand l' moumint est di s' endè voleur siervi, on va drovi l' vinta (li ptite sicluze ki stope l' aiwe do tchenå d' amoennaedje).

L' aiwe pout esse amwinnêye ådzeu del rowe pa on batch esprès.

Sôres di rowes[candjî | candjî l' côde wiki]

  • a l' après di l' arivêye d' aiwe :
    • rowes ås pales (arivêye di l' aiwe pa padzo, dins les payis foirt plats, come el Gåme.
    • rowes ås pots ((arivêye di l' aiwe pa padzeu, a pårti d' on bî ki poujhî e-n amont dins ene corante aiwe d' on payis ås tienes, come e l' Årdene.
  • a l' après do materio
    • rowes di bwès
    • rowe di metå

Fonccionmint d' on molén a l' aiwe[candjî | candjî l' côde wiki]

El molén a l' aiwe trove si foice dins l' passaedje di l' aiwe k' ehinonde si rowe.

Si c' est ene rowe å pales (« do dzo »), el rindmint est di 30 åcint. Si c' est ene rowe « do dzeu » (ki l' aiwe î tchait sol rowe), li rindmint del foice est di septante a nonante åcint.

Tot rixhlant dissu l' rowe, l' aiwe fwait tourner èn aessi, k' enonde des egurnaedjes et mete e-n alaedje li pire tournante.

Hårdêye difoûtrinne[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les moléns a l' aiwe .