Påye di Fexhe

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Monument å Fêhe

Li påye di Fexhe, c' est ene Påye acoirdêye a Fexhe, li 18 di djun 1316 ås Lidjwès, k' elzî waeranti leus vîs abondroets, inte di zels, di poleur esse djudjîs "serieuzmint", et d' awè bråmint åk a dire dins l' administråcion del Comene.

Ci serè ene des pus consecantes påyes lidjwesses, ki definixh çou ki va esse li soûmint do droet publik lidjwès disk' e 1795:

  • les libertés dnêyes ni polèt nén esse saetcheyes evoye på prince-eveke tot seu, i fåt eto l' acoird des cis k' endè djouwixhèt
  • tertos divèt esse djudjîs d' après l' lwè, pa djudjmint des scabins et des omes, dj' ô bén, li prince ni pout nén mete so pî des tribunås da lu
  • les lwès n' polèt esse candjeyes k' avou l' acoird tertos eshonne do prince-eveke di Lidje, do tchapite di Sint-Lambiet, des tchvayîs, eyet des rprezintants des Bounès Veyes.

Ezès belès letes walones, on ndè djåze dins ene des paskeyes del Revolucion lidjwesse, sicrîte pa Marian d' Sint-Antoenne.

Les araedjîs avou leu påye,
K' i lomèt d' Fexhe et ki l' diåle åye,
Cisse påye ki, dispoy deuss troes ans,
Fwait saetchî les ptits et les grands,
Cisse påye ki dji lome on tchinisse
Di chagrin m' a fwait vni l' djaenisse !