Sinonimeye

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Des sinonimes u des Piron-pareys [1], c' est des mots ki vlèt a pô près dire parey.

Po les vraiys sinonimes, n' a nol adire inte les deus mots. Mins, å cmince, il estént seurmint eployîs dins des coines diferinnes do payis, u dins des coûtches sociåles diferinnes.

Po les ôtes (rishonnants mots), gn a des diferinces ki polèt esse tetenes u pus grandes.

Pus ki l' lingaedje est omodjinne ey erîlé, moens k' i gn a des vraiys sinonimes. Les ptits lingaedjes sont sovint foirt ritches e sinonimes. On cåze, metans, di l' occitan k' a deus troes côps dipus d' mots kel francès, dandjreus a cåze del sinonimeye.

Come les ôtes lingaedjes coinreces, li walon est foû ritche e Piron-pareys, des vraiys et des rshonnants mots, aprume dins sacwants tchamps do lingaedje.


Sacwants vraiys sinonimes dins kékès langues[candjî]

en almand[candjî]

  • Samstag & Sonneabend (semdi)

en arabe[candjî]

  • aaoud, xhil & faras (on tchvå)

e francès[candjî]

en inglès[candjî]

  • I shall go & I will go (dj' irè)

e neyerlandès[candjî]

  • een keer & een maal (on côp, ene feye)

e walon[candjî]

Sacwants sinonimes e walon[candjî]

berdeler[candjî]

Sol wiccionaire : Sinonimeye:cåzer bråmint

Li mot "berdeler", purade eployî foû do Payis d' Lidje, a sacwants sinses.

dobleure & ridobler[candjî]

Recråxhî sol wiccionaire : Sinonimeye:volêye di côps

Pa stindaedje do sinse, tos ces mots la polèt voleur dire pierdaedje sins rispiter a on djeu, ene lûte, ene bate, ene guere, on match.

Tos ces mots la polèt voleur dire eto k' on-z a stî batou platmint (å djeu, dins ene batreye militaire, evnd.).

seure mene[candjî]

èn nén esse binåjhe, et l' mostrer a l' tiesse k' on fwait.

  • fé ene seure mene.
  • fé ene tiesse come èn ouxh di gregne, come cwate samwinnes di plouve.

biesse[candjî]

  • Ratourneures
    • grosse biesse.
    • biesse a magnî do four.
    • ossu biesse ki ses pîs, biesse come ses pates, co pus biesse ki ses pîs.
    • pus biesse ki deus coshets loyîs eshonne.
    • biesse a n' nén saveur discopler deus gades.
    • lourd potet
Loukîz a Gaston Libiestreye.

ome, feme ki n' våt rén[candjî]

djéryî après ene sacwè[candjî]

onk (ene) ki n' a nén tote si tiesse[candjî]

Recråxhî sol wiccionaire : Sinonimeye:Dimey doûs

emantchî ene sakî[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : «Sinonimeye:groujhî»

solêye[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : «Sinonimeye:sô et sôlêye» (sol Wiccionaire)

haper al doûce[candjî]

Ôtès pådjes di sinonimeye diswalpêyes dins l' Wiccionaire[candjî]

Dins l' Wiccionaire, on-z a porshû l' diswalpaedje di pådjes di sinonimeye :

Sourdants[candjî]

  1. noûmot atåvlé pa Jeanine Lemaître dins li rvowe La Wallonne diviè 2005.