Uzeu:Lucyin/intrêyes awousse-setimbe-octôbe 2005

Li splitchant motî do walon: intrêyes des moes d' awousse, setimbe & octôbe 2005.

Viyaedjes, veyes & hamteas del Walonreye.

Province di Lidje

• Dizon
• Boye
• Rozou-Crinnwik
  • Rozou
• Cwareme
• Hesta, Hestatî
• e Réze
• Mermwete
• Eure-li-Romin
• Råcoû, Råcotê
• Solire
• Saive-dilé-Blegné
• Saive-dilé-Wareme
• Cele-dilé-Wareme

Province di Nameur

• Cele-dilé-Dinant

Province do Lusimbork

• Rimagne
• Montagu

Procince do Hinnot

• El Réze

Aiwes del Walonreye

• Taeye-Fier
• Wimbe

Pitits nos et nos d' famile

• Litawe (no d' famile)
• Cwareme (no d' famile)
• Rossea, Rossele, Roslet, Rosset (no metou & no d' famile)
• Limpreur (no d' famile).

Djeyografeye et istwere do monde.

Viyaedjes di Flande.

• Eure-li-Tîxhe
• Montagu

Ôtes payis.

• Galasreye (vî payis)
• Galate (peupe)
• Trouk, trouk
• Tourkeye (payis)

Mots spepyîs pår

• amonucion
• amonucioner, amonucionaedje, amonucionmint

• sitotchî, sitotche, sitotchet

• dizoujhî

• ploumer (passer l' fi å plomb), ploumiåd, ploumete.

• croper, cropaedje, cropeu, cropant
• a crocrope
• crope-el-coulêye
• cropecinde
• crope-ezès-cindes
• cropeu-ezès-cindes

• etait, etaitisté, etaitijhe, etaitmint
• etaiti, etaitixhmint
• pôzetait

Mots d' ådjourdu, noûmots, mots erî-rfwaits, mots calkés.

• electer
• såme, såmtî
• sesse
• bik
• estrateresse
• bemol

Mots intrés al varade

• sir (addj., peur)
• soke
• agayon
• fristouyî
• leddimwin
• houkî, houcaedje, houcrece, houkeu
• brouxhe
• rabistoker
• rapotiker
• distoker
• veroûle
• maca
• rosse, rossea, rosset, rossete, roslet
• piroe
• brigosse
• tchamarete
• reper, reprece, repete
• saeyea, saeyete, saeyoûle
• mwelon
• astapler
• tcherete, tcheri, tcherå
• sibeuler
• schete
• kénte
• ninte

Mots intrés pa parintêye

• raidje, raidjreyes
• raidjî, raidjaedje, raidjeu

• nope, nopete
• noper, nopaedje, nopeu

• glumiant
• s' aglumyî

• vôsse, vôsseure, vôssete, vôssea
• vôsser, vôssé, vôssaedje
• vôte, vôtion

• manike
• manote

• pinte
• ponde, pondeure, pondeu

• rassonrer, rassonraedje
• assonrer

• laecea, laeçreye, laeçrece
  • boûboû-laecea
• laeceatreye

• roye, royete, royaedje, roymint
• royon, royåd
• aroyî, aroyaedje, aroymint

• fleur, florete
• disflorter

Mots intrés pa tinme

• Hoyires :
  • minter (pr. min'ter)
  • veloûte
  • hourete
• Agricoûteure.
  • batire
  • batire-hôt
  • melone
  • rouke
  • djouxhire, djouxhler
• Grådes e l' årmêye ey el politike
  • sordjant
  • coporå
  • djenerå
  • Caizer, caizerlik
  • impreur, imperresse, impire
• cåzer on lingaedje k' on n' comprind nén.
  • esprecter, sprecteu
  • halmåder
  • tchamårder, tchamårdaedje
  • tchirlamer
  • wastate
  • canifechtone
• grandeur et groxheur
  • grand, nén grand
  • gros, groxheur
  • agrandi, agrandixhaedje, agrandixhmint
  • ragrandi
• raptiti, raptitixhaedje, raptitixha, raptitixhant

tchampions

• coulmele

Linwince & croejhete walone

omonimes

e rfondou

• mene (trô k' on-z î saetche ås minrês)
• mene (aparexhance do vizaedje)
• mene (mene di croyon, mene ki potche)

• sokete (pitite soke).
• sokete (fene tchåsse).

• picård (lingaedje)
• picård (gros clå)

• potche 1 (f.n., taxhe)
• potche 2 (f.n., potcheye, estotchet)

• potchî 1 (zoupler)
• potchî 2 (spotchî)

• mon (divancete, amon)
• mon Diu (prezintoe d' apårtinance calké).
• mont (tiene)

• ki (aloyreye, F. que)
• ki (prono aloyrece, F. qui)

• pinte (f.n., cantea & muzeure di likides).
• pinte (o.f.n., pondeu, -se)

• ponde (mete e coleurs)
• ponde (esse picant, mostrer ene ponte).

• bår (o.n., tcheri)
• bår (o.n., cåbaret)

• såme (f.n., filet d' pexhe)
• såme (o.n., psåme, priyire)

• saive (addj., ki n' a nén boevou)
• Saive (viyaedje, hamtea, et n.pl.)

Omonimeye coinrece

• mantegne (mantche do flayea)
• montinne (hôt tiene)

• seuve (djus des åbes)
• saive (addj., ki n' a nén boevou)

Emacralés nos d' viyaedjes

• Saive, Saivlete
  • Saive-dilé-Blegné
  • Saive-dilé-Wareme
• Eure
  • Eure-li-Romin
  • Eure-li-Tîxhe
• Cele
  • Cele-dilé-Dinant
  • Cele-dilé-Wareme

Pwaires minimom.

• fiyasse (f.n., fyi d' tchene)
• fiyåsse (o.n., bea-fi)

• ki (aloyreye, F. que)
• ki (prono aloyrece, F. qui)
• kî (prono di dmande)

bodjes omonimeye

• manike
• maniket
  • Maniket-Pisse

Sinonimes

• djote, estouvêye
  • potcheye
  • estotchet

• cåzer a ptite vwès.
  • suziner
  • chuchloter
  • rissuziner
  • gruziner

• cossén d' pî.
  • decbete
  • cossén
  • cossén d' pîs
  • duvet
  • ploumon

• tchenas
  • tchena
  • kertin
  • tchaive

• tcheri
  • bår
  • tcheri

• aroke
  • mehin
  • rujhe, rujhire
  • eguegne, eguigneu

• -ård
• betchete ki-
  • kipicî
  • kishofler

divancetes.

• sol
• di-stant
• mon, amon
• tchû
• dizeu

adviebes

• totevoye
• dizeu

Ricoridjaedjes, recråxhaedjes, et "wikijhaedjes"

• houri
• motî
• hourete
• live 2
• disteler
• fwè
• pupe
• batreye
• siketer
• dislaxhî
• diner
• botnire, botniraedje
• kinike, kinicreye
• escavetche