Michel Francard

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Michel Francard (e 2013)

Michel Francard a skepyî a Bastogne eli 17 di måss 1952. C' est on rcwereu sol walon, et on diccionairî. Il a cmincî pa scrire des lives e walon avou Rodolphe Dedoyard. Il est cnoxhou long et lådje come fijheu do Motî d' Bastogne (1994). Il a metou so pås so fotches li Muzêye do Pårlaedje e Payis d' Bastogne (1982), et-z î eplaidî ene peclêye di lives e walon, avou come cougnet : l' antolodjeye Scrijheus d' Årdene (2002). Il a eto amonté li rvowe Singulîs e 1994.

Il est prof d' univ di s' mestî, et pa ses rcwerances sol rissinta des lingaedjes diléreces emey les djonnes (1988-1991), l' enondeu del sociolinwince do walon. Foû do walon, il a studyî, avou, li francès del Walonreye.

Di 2004 a 2009, il a monté e gråde, et divni vice-recteur di l' Univ do Noû-Lovén, et dveur leyî ouve å dfwaite di si ovraedje direk pol walon.

Il a ridivnou prof ordinaire e 2010.

Sacwants scrijhaedjes da Mitchî Francård[candjî]

Sincieus lives[candjî]

Lives e walon avou Rodofe Dedoyård[candjî]

Live sol foclore[candjî]

  • Traditions populaires au pays de Bastogne, 1982.

Lives d' esplikêyes sol walon[candjî]

Live d' esplikêye (bråmint) sol walon

Langues d' oïl en Wallonie, 2000.

Antolodjeyes[candjî]

  • Do Pa la-hôt å Pa låvå (antolodjeye di Bastogne), 1982.
  • Scrijheus d' Årdene (antolodjeye di l' Årdene lussimbordjwesse), 2002.

Mitchî Francård et l' linwe-ehåyaedje do walon[candjî]

Bouyes tecnikes[candjî]

  • Il a askepyî ene rîle tipografike ki poite si no (mete on blanc dirî tchaeke crole).
  • Il a erîlé les spotchåvès voyales do prumî pî : dins les motîs, "s(i)potchî" serè prezinté come "r(i)cåzer" et "k(i)djåzer".
  • Il a rsaetchî les faflotes divintrinnes, et les halcrosses E divintrins.

Bouyes sociolodjikes.[candjî]

A pårti di ses prumîs rcweraedjes di sociolinwince, Michel Francard s' a rindou conte kel walon aveut kécfeye co des belès anêyes a viker. Aprume paski les djonnes nel rissintént pus come ene sacwè d' grossî.

Priyî pa Lucien Mahin a on raploû so l' avni do walon a Rdû, e 1993, Michel Francard si oize dimander : "Fåt i sacrifyî les vîs cåzeus d' walon so l' åté do rfondaedje ?" Pu-z î raler : "Les vîs cåzeus, a Bastogne, c' est 9 djins." Il aveut respondou al kesse sins l' dire platezak.

A cåze di ciste avuzion la, Michel Francård fourit rbouté pa l' SLLW, cwand on dmanda po k' il î moussaxhe.

Dispu 2000, u avårla, Mitchî Francård saye di rmouwer les waloneus po k' i s' rindexhe conte ki, s' i volnut kel walon vike, come el dijhnut, elzî fåt trover des novelès fonccions pol lingaedje.

cwåte di priyaedje al shijhe d' årvey å walon (li 15 d' octôbe 2004)

Å cmince (1984), Michel Francard ni djåzéve nén walon, emacralé pa l' idêye diyalectolodjike k' i dveut pårler avou l' accint d' on seul viyaedje. Mins, pitchote a midjote, i s' î a metou, copurade a cåze di ses rescontes avou des Rantoelîs. Al shijhe k' il a dit årvey ås waloneus (2004), come bouteu direk emey zels, c' esta lu ki cåza e walon, et èn ôte fé on spitch e francès.

Michel Francard avou ses studiants mon les walon-cåzants[candjî]

Michel Francard ki dvize avou Henry Lepage, a ene seyance inte des studiants do Noû-Lovén et l' soce des rcåzeus a Bietris, e 2000

Michel Francard a sovint fwait vni des studiants romanisses do Noû-Lovén po rescontrer des walon-cåzants, å cmince e payis d' Bastogne, pus al Soce des Rcåzeus d' Bietris.

Les kesses estént aprestêyes davance, les studiants divént rmete on rapoirt al fén del vesprêye.

Hårdêyes difoûtrinnes[candjî]

Documints[candjî]

Francard dicaustaedje 1983.jpg Francard dicaustaedje 2002.jpg
Candjmint di l' eployaedje des langues pa M. Francard, pol dicåçtaedje d' on live, di 1983 a 2002
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Michel Francard .