Bedots

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "bedot", alez s' vey sol Wiccionaire

On bea crås bedot el Walonreye (dandjreus on croejhmint Sufok)

Les bedots u ovrins u motons, c' est on no po djåzer d' ene aclevåve biesse, on roemiant k' on lome sincieuzmint Ovis aries.

Les motons sont-st aclevés po leu linne, et leu tchå, rålmint po leu laecea.

Motlî[candjî | candjî l' côde wiki]

Dns l' lingaedje corant, l' indje "Ovis aries" a on diferin no, sorlon si ådje eyet si seke :

  • "berbis" po les frumeles k' ont ddja agnlé.
  • "berå" u "bazin" u "bassî" po les måyes ki plèt siervi.
  • "oviete" u "bedêye" po les frumeles ki vont divni des berbis (di 6 moes disk' å prumî agnlaedje). Les måyes del minme ådje sont lomés les "antneas".
  • "agnea" po les djonnes nén co spanis. S' i gn a deus, on dit d' tchaeke ene "djermale". Cwand i sont pus grands, u s' i gn a d' totes les ådjes, on dit les "bedots".

Les bedots sont-st aclevés dins des bedjreyes. Li ci et l' cene ki les moennèt paxhe sont lomés bierdjî et biedjresse.

Mopliyaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Ene berbis, croejhlêye Lacaune x Demman k' a fwait cwate djonnes (å Marok)

Normåldimint, li berbis va a berå (on dit eto : k' ele basnêye, k' ele berote) on côp l' an, å moumint k' les djoûs kiminçnut a discrexhe. Come les vatches, l' esminçaedje ni deure ki deus sgondes.

Li berbis va cink moes. Ele bedlêye onk, deus u disk' a troes cwate agneas, a l' assulon des raeces. I vont teter troes cwate moes. Come ele n' a k' deus tetes, i fåt nouri les troejhinmes agneas al botaye.

Les ovietes polèt ddja aler a berå a 12-15 moes.

Raeces[candjî | candjî l' côde wiki]

Aclevaedje des bedots el Walonreye[candjî | candjî l' côde wiki]

Berbis e l' Itåleye

Il a bråmint discrexhou å cmince do 20inme sieke, cwans li scole a divnou oblidjeye. Ca c' sesteut sovint les efants k' alént moenner les berbis å tchamps u (pus vî) dins les bwès.

Asteure, c' est purade des ptits avlevaedjes, bråmint come pasmint d' tins. E 2007, gn aveut 50.000 berbis, et 5600 acleveus. Ça fwait des tropeas di moens ki 10 berbis pa berdjî.

Aclevaedje des bedots sol Daegne etire[candjî | candjî l' côde wiki]

Mape des payis acleveus d' bedots

Li bedot s' acleve dins bråmint des payis, des froeds payis Iyes Ferowé disk' å setch payis (Afrike bijhrece). I vike eto voltî dins les montinnes.

I n' sait sopoirter les payis tropicås, di cåze del crouweur ki dmeure dins l' linne, et amoenner totes sôres di maladeyes. Mins il î vike cwand minme sacwantès raeces sins linne.

Li bedot dins les rlidjons[candjî | candjî l' côde wiki]

Les Djwifs ont ene dujhance di touwer on bedot a Påke. L' uzance a stî rprinjhe pa les crustins (a Påke eto) et pa les Muzulmans fiesse do bedot.

Li moton come amagnî[candjî | candjî l' côde wiki]

platnêye di moton ås pronnes

Li tchå d' moton a dipus d' saweur. Mins kécfeye k' i gn ene miete di cråxhe di trop po les diabetikes.

Li bedot come biesse sayrece[candjî | candjî l' côde wiki]

cwarmeus disguijhîs e motons po xhiner l' clonaedje å Cwarmea d' Måmdey.

C' est avou on bedot k' on-z a adiercî l' prumî clonaedje di grossès biesses. Li clonêye bedêye fourit lomêye "Dolly".

Hårdêye divintrinne[candjî | candjî l' côde wiki]