Cele-dilé-Dinant

Cele-dilé-Dinant (la-minme, e sistinme Feller, Céle, Cêle, F. Celles-lez-Dinant), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye rebané avou Houyet, el province di Nameur.

l' eglijhe (padvant) et l' ermitaedje (padrî)

Mwaissès dnêyes

• Limero del posse : 5561 (nén candjî).
• Limero diyalectolodjike : D 72; mwaisse pont d' l' A.L.W..
• Arondixhmint : Dinant
• Lomaedje des djins did la: Celî, Celresse;

Li tank, li plake et l' cafè padrî

plake

Nos d' plaece di Cele-dilé-Dinant

Kékes nos d' plaece di Cele

Hamteas

• Djindron (fr. Gendron)
• Ubaye (fr. Hubaille)
• Houbiemont (la-minme Ubièmont, fr. Hubermont)
• Lavé (fr. Lavis)
• Nwezi (Nwèzi, fr. Noizy)
• Swene (Swène, fr. Soinne)
• Al grande Trussogne, al pitite Trussogne.
• Vêve (fr. Vêves, Veve)

Ôtès plaeces

• A vey avou des tchamps, des prés et des sårts:
  • so Tchampin, Biertåtchamp (bièrtôtchamp), o Clintchamp, e tchampea (o tchampia)
  • Al campagne ås Djives.
  • e Sårmont (o Sârmont)
• A vey avou des åbes et des bwès :
  • ås cwate Tiyoûs.
  • e Broke-e-bwès (o broke-o-bwès)
  • Côroe (côreu): li Ptit Côroe; dirî Côroe
  • al Houssire (a l'ussîre)
  • plantisse do Vivroûle
• A vey avou des dmorances et l' ovraedje des djins.
  • e Ouve.
  • al Tere ås Aires.
  • e l' corteye (ol cortèye)
  • Fosse al diele (déle)
  • e Fossin
  • e l' Olreye (è l'ôr'rîye)
• A vey avou des aiwes :
  • e Broû (la-minme: o Brû, o broû)
  • e Vevî des priyesses
  • Fagnoûle
  • a l' Îwene (a l'îwène, fr. Lywoigne) (ri)
  • e Mirôte (miraute) (ri)
• A vey avou les tienes et les vås :
  • Houbiemont (la-minme: Yubièmont, Ubièmont), so Mômont, e Mwaimont, e Sårmont (sârmont)
  • Malavizêye (malavizéye)
  • Belair (Bèlêr)
  • Fond d' Djåvlan (djauvlan)
  • E pindisse (è pindis′)
• A vey avou l' istwere (frontires, bårire, batreyes)
  • Dizo l' Batreye; al Tere dal Batreye
• A vey avou des rotches u des teres:
  • sol Clavea
  • e l' Coyene (ol coyène)
  • sol Croyire (su l' crèyîre)
  • e Piroe (è pêreu)
  • Trô Mairia
  • e Vôssea (o vossia)
• Ôtès sacwès et målåjhminces :
  • a Bri
  • e Brutea (brûtia)
  • e Djustagne
  • Sol Grijhoûle (grîjoûle)
  • e l' Huve (ol hûve)
  • e l' Kinale
  • a Mayene (mayène)
  • å Pirli (au pîrli)
  • e Pråle (è praule)
  • e Rambouxhî (o rambouchî)
  • e Setî (sèti)
  • e l' Sômire (ol sômîre)
  • å Stipî (o stipi)

Tuzance walone

• sicrijheu e walon : Joseph Houziaux.
• Ricwereu sol walon : Mutien-Omer Houziaux, si fi, k' a replaidî s' live.

Istwere

C' est la k' les Almands ont stî l' pus lon a l' Ofinsive da Von Rundstedt. Leus tanks, des Tigues Rweyås, ki bevént bråmint, î ont toumé e pane d' essince.

Disca 2017, i gn aveut a Cele on tchestea di stîle neyo-gotike, li Tchestea Miranda, mins il a stî distrût.

Dins les belès-letes e walon

On cåze do viyaedje et d' totes ses uzances dins l' live Li vicåreye d' on gamén d' Cele.

On l' rimete å hamtea d' Djindron, pus cinsrece, dins ç' passaedje cial :

Cele, c’ est on viyaedje prôpe come on noû sô. Vos è frîz l’ toû sins mete vosse pî dins ene flate. Mågré k’ on-z î rescontere bråmint des ptitès djins, c’ est ene localité on pô fire, « aristocratike » come ses tchesteas et ses monseus.