Colon

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "colon", alez s' vey sol Wiccionaire

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot "Colon", loukîz cial

Les colons, ou pidjons, c' est des aclevåves oujheas, di grandeur emîtrinne.

No d' l' indje e sincieus latén : Columba spp.

Sacwants sôres di colombidîs[candjî | modifier le wikicode]

Raeces di colons d' aclevaedje[candjî | modifier le wikicode]

  • acsût : ploumaedje tapiné (acsût d' vert, acsût d' noer)
  • bårdet : assez ptit mins pout fé des longs voyaedjes
  • baståd : colon d' coû
  • bedôré : avou on djaene betch et des djaenès pates
  • beguene : pidjon nin Columba livia domestica var. cucullata
  • bleu : ploumaedje clair bleu
  • bleu-bijhe : plounaedje coleur di schaye
  • camu : avou on lådje betch
  • capucin : brun ploumaedje
  • tchinårdeu : ki vole tot dins èn atchenå
  • tchesturlet : mitan såvaedje
  • colon d' coû
  • colon d' tape
  • colon al grosse face Columba livia domestica var. gutturosa
  • crawaté ou frezete; Columba livia domestica var. turbita avou ene houpete so s' pwetrene
  • culbuteu, cumulet ou tourniket, ki monte å hôt pu s' ritoûne so lu-minme, li tiesse e-n erî; Columba livia domestica var. giratrix (vî lomaedje)
  • fåve (brune)
  • flori
  • hôt-volant; hôt-volant å rodje hatrea
  • hoslé, colon ås hozetes
  • mayté (gris mayté, noer mayté, bleu mayté, rodje mayté) avou des ponts d' coleur dins on blanc ploumaedje
  • mara : mitan blanc, mitan noer
  • moujhî : avou do noer et do blanc come des taetches di tchamosseures
  • Pane (coleur di panes)
  • Pierbijhe : grijhe coleur
  • Riyî : avou deus royes so les penas
  • Surlet : avou des blancs penas avou deus ou troes rossès royes
  • Tabeur : Columba livia domestica var. tympanisans
  • Trosse-cawe : pidjon-pawon ki tént s' cawe levêye a rond come on påwe; Columba livia domestica var. laticauda.[1]

Mopliyaedje[candjî | modifier le wikicode]

Li colon acove ût moes å long, do moes d' fevrî å moes d' setimbe. Ça fwait 5 a 7 niyêyes so èn an. Des niyêyes di deus djonnes, å pus sovint.

Dijh djoûs après l' acoplaedje, li frumele pond deus blantchåsses oûs. C' est ostant l' måye ki l' frumele ki cove les oûs. Discloyaedje après 18 a 19 djoûs. Les djonnes colons sont-st aveules et ni savèt bodjî. Les ouys si drovèt å 4inme djoû.

Li pere come li mere nourixhèt les pidjneas avou do laecea d' djave. I lzès spanixhèt a cmincî do 6inme djoû.

Diviè l' 25inme djoû, les djonnes colons atakèt a balter et a 30 djoûs, i polnut voler.

Viyesse[candjî | modifier le wikicode]

On colon vike 6 a 10 ans.

Wayimaedje[candjî | modifier le wikicode]

Les djonnes colons wayimèt a deus troes moes. Li wayimaedje di l' adule si fwait do moes d' awousse å moes d' octôbe (a-z aveuri)

Maladeyes[candjî | modifier le wikicode]

Sourdants[candjî | modifier le wikicode]

  1. G8 a colon
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les colons .